Avrupa Coğrafyası

Batıda Atlas Okyanusu, kuzeyde Arktik Okyanusu, güneyde Akdeniz ve Karadeniz vardır. Doğu sınırı Ural Dağları, Ural Nehri ve Hazar Denizi boyunca çizilir. Güneybatıda Cebelitarık Boğazı Afrika'ya, güneydoğuda Çanakkale ve İstanbul boğazları Anadolu'ya açılır.

Rusya'nın topraklarının yaklaşık %77'si Ural'ın doğusunda, yani Sibirya'dadır. Ama başkenti ve nüfusunun %75'i batıda olduğu için BM M49 şeması Rusya'nın tamamını Doğu Avrupa'ya koyar.

Güneyde genç ve yüksek dağlar, kuzeyde geniş ovalar vardır. Alpler, Pireneler, Apeninler ve Karpatlar, Afrika ile Avrasya levhalarının çarpışmasıyla yükseldi. Genç oldukları için yamaçları dik, vadileri derindir.

Kuzeyde Kuzey Avrupa Ovası, Fransa'dan Ural Dağları'na kadar kesintisiz uzanır. Tarih boyunca göçler, ticaret ve ordular bu düzlükten geçti. İskandinavya ve İskoçya'da ise buzul çağlarından kalan fiyortlar ve Baltık Kalkanı'nın çok eski kayaları görülür.

Avrupa'nın iklimini en çok Golf Akıntısı ile onun devamı olan Kuzey Atlantik Akıntısı ve batı rüzgârları belirler. Meksika Körfezi'nden gelen bu sıcak su sayesinde 50°-60° kuzey enlemlerindeki Londra, Paris ve Hamburg'da kışlar genellikle donma noktasının üstünde, ılık ve yağışlı geçer. Bu okyanusal iklimdir.

Akdeniz kıyılarında yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Doğuya gittikçe denizin etkisi azalır; yazlar sıcak, kışlar sert ve karlı olur. Güneyde maki, orta kesimde geniş yapraklı karışık ormanlar, kuzeyde iğne yapraklı tayga ormanları vardır.

Avrupa nehirleri yıl boyunca düzenli akar ve birçoğu kanallarla birbirine bağlıdır; bu da onları taşımacılık için değerli kılar. Ren Nehri İsviçre Alpleri'nden doğar, Almanya ve Hollanda'nın sanayi bölgelerinden geçer ve Rotterdam'da Kuzey Denizi'ne dökülür. Ren, Avrupa'nın en işlek iç suyoludur.

Tuna Nehri Kara Orman'dan doğar, 10 ülkeden geçip Karadeniz'e ulaşır. Volga 3.530 km ile Avrupa'nın en uzun nehridir. Kuzeydeki Ladoga ve Onega gölleri buzulların oyduğu çukurlarda oluşmuş büyük tatlı su gölleridir.

Avrupa'da insanların yaklaşık dörtte üçü şehirde yaşar; bu, dünya ortalamasının çok üstündedir. İngiltere'den başlayıp Benelüks ülkeleri ve Ren Vadisi üzerinden Kuzey İtalya'ya uzanan Mavi Muz kuşağı, kıtada nüfusun, paranın ve sanayinin en çok toplandığı yerdir.

Nüfus yaşlanıyor. Köylerden şehirlere, Doğu Avrupa'dan Batı Avrupa'nın büyük şehirlerine sürekli göç var.

Sanayi Devrimi Avrupa'da başladı. 19. yüzyılda Almanya'daki Ruhr ve İngiltere'deki Midlands kömür havzalarında kurulan fabrikalar, zamanla yerini makine, kimya, otomotiv, havacılık ve finans sektörlerine bıraktı.

Avrupa Birliği'nin ortak pazarında mallar gümrüksüz, sermaye serbestçe dolaşır. Tarımda makine kullanımı yaygın ve verim yüksektir. Kuzey Denizi'nde petrol ve doğal gaz çıkarılır.

Antik Yunan demokrasisi ve Roma hukuku Avrupa'nın temelini attı. Orta Çağ'ın ardından Rönesans, Reform, Aydınlanma ve 1789 Fransız İhtilali geldi; bugünkü ulus devlet ve insan hakları fikirleri bu dönemde şekillendi. 15. yüzyılda başlayan Coğrafi Keşifler ve sömürgecilikle Avrupa dilleri ve kurumları dünyanın dört bir yanına yayıldı.