Haritada Koordinat Bulma
Bir yerin adresi iki sayıdır: enlemi ve boylamı. Haritada bir noktaya tıkla ya da bir il seç; o noktanın koordinatını iki ayrı yazımla, düştüğü ili ve UTM dilimini gösterir.
Enlem, boylam ve UTM dilimi
Enlem ve boylam
Enlem, bir yerin Ekvator'dan kuzeye ya da güneye kaç derece uzak olduğunu söyler. Boylam, Greenwich'ten geçen başlangıç meridyeninden doğuya ya da batıya kaç derece uzak olduğunu. Türkiye'nin tamamı 36°–42° kuzey enlemleri ile 26°–45° doğu boylamları arasındadır.
Aynı yer, iki yazım
Aşağıda Ankara'daki bir noktanın iki yazımı var. Bir derece 60 dakika, bir dakika 60 saniyedir:
• Derece-dakika-saniye:39° 55' 12.0" K • 32° 51' 36.0" D
• Ondalık derece:39.920000° K • 32.860000° D
Ondalık derecede dördüncü ondalık basamak, enlemde yaklaşık 11 metreye karşılık gelir.
Bir Derece Kaç Kilometredir?
1 derece arayla çizilen iki paralelin arası her yerde yaklaşık 111 km'dir. Meridyenler ise kutuplarda birleşir: 1 derecelik boylam farkı Ekvator'da 111 km iken Türkiye'nin ortasında (39° K dolayında) 86 km'ye iner.
UTM dilimi ne demek?
GPS'in kullandığı WGS84 konumu derece olarak verir; harita yazılımları bu sistemi EPSG:4326 koduyla anar. UTM ise Dünya'yı 6'şar derecelik dilimlere böler ve her dilimde konumu metreyle yazar. Türkiye dört dilime düşer: 35, 36, 37 ve 38. Kuzey yarımkürede numaranın yanına N eklenir (36N gibi). Araç, tıkladığın noktanın dilimini gösterir.
Kim, ne için açar?
Ders kitabındaki bir hesabı önce elle yap: iki il arasındaki boylam farkından yerel saat farkını ya da enlem farkından kilometreyi bul. Sonra haritada iki nokta koyup sonucunu kontrol et.
Listeden iki il seçip mesafeyi sınıfla birlikte ölç. Çıkan haritayı PNG olarak indirip ödev kâğıdına ekleyebilirsin.
Bir gezinin duraklarını sırayla koyup toplam uzunluğu çıkar, gideceğin ilin koordinatını not et ya da bir gölün kaç dönüm tuttuğuna bak.