Norveç
Norveç, İskandinav Yarımadası’nın batı ve kuzey omurgasını oluşturan, sarp dağ sıraları, derin fiyortlar ve on binlerce adayla parçalanmış dramatik bir kıyı ülkesidir. Doğuda İsveç ile İskandinav Dağları boyunca uzanan 1.600 kilometreyi aşkın sınır paylaşırken, kuzeydoğuda Finlandiya ve Rusya ile komşudur. Başkent Oslo, güneydoğudaki alçak ve korunaklı Oslo Fiyordu’nun kıyısında, tarıma ve ulaşıma en elverişli ovada toplanmıştır. Ülke, Kuzey Kutup Dairesi’ni aşarak Avrupa’nın en kuzey uçlarına kadar uzanan geniş bir coğrafi eksene sahiptir.
Norveç'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Norveç topoğrafyasının omurgasını, Kaledoniyen dağ oluşumuyla yükselen ve Pleistosen buzullarıyla derinlemesine oyulan İskandinav Dağları (Scandes) kurar. Jotunheimen masifinde yükselen Galdhøpiggen (2.469 m), yalnızca Norveç’in değil tüm İskandinavya ve Kuzey Avrupa’nın en yüksek zirvesidir. Aynı bölgedeki Jostedalsbreen (yaklaşık 460 km²), Avrupa anakarasının en geniş plato buzuludur.
Dağ kütleleri batı kıyısında doğrudan denize inerek buzul vadilerinin deniz suyuyla dolmasıyla oluşan anıtsal fiyortları meydana getirmiştir; 205 kilometre içeri sokulan ve 1.300 metreyi aşan derinliğiyle Sognefjord, kıtanın en derin fiyordudur. Yüksek kesimlerde ise ağaçsız ve kayalık dev dağ platoları (Hardangervidda) uzanır.
7 Haziran 1905'te İsveç ile birliğin feshiyle bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Norveç: İklim ve Sular
Norveç'te İklim
Norveç, 58 ile 71 derece kuzey enlemleri arasında yer almasına karşın, Atlas Okyanusu'ndan kıyı boyunca kuzeye ilerleyen ılık Norveç Akıntısı (Golfstrim uzantısı) sayesinde enlemine göre olağanüstü ılık bir iklime sahiptir. Bu akıntı sayesinde Kutup Dairesi ötesindeki Narvik ve Tromsø gibi limanlar kışın bile buz tutmaz.
Atlantik fırtınalarına dik duran batı yamaçları, yıllık 2.500-3.000 milimetreyi aşan şiddetli yamaç yağışı (orografik yağış) alır. Buna karşılık dağ sırasının doğusundaki vadiler yağmur gölgesinde kalarak çok daha kurak ve sert karasal kış koşulları yaşar. En kuzeydeki Finnmark bölgesinde kışın aylarca süren kutup gecesi, yazın ise batmayan gece güneşi gözlenir.
Norveç'in Hidrografyası
Yüksek dağ platolarından fiyortlara dik açıyla düşen akarsular, bol debileri ve yüksek düşü farkları sayesinde Norveç’i Avrupa’nın en büyük hidroelektrik üreticisi konumuna getirmiştir; ülke elektrik ihtiyacının neredeyse tamamını bu dağ sularından sağlar.
Ülkenin en uzun nehri, doğu vadilerinden güneye akarak Oslo Fiyordu'na dökülen 621 kilometrelik Glomma'dır. Buzul aşındırmasıyla derinleşen göller arasında yer alan Hornindalsvatn, 514 metrelik derinliğiyle Avrupa’nın en derin gölüdür; güneydeki Mjøsa ise yüzey alanı bakımından ülkenin en geniş tatlı su havzasıdır.
Norveç: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Norveç, Anayasal monarşi (parlamenter) yapısına sahiptir. Resmî dil: Norveççe.
