İsveç
İsveç, İskandinav Yarımadası’nın doğu yamacında, kuzey-güney ekseninde 1.570 kilometre boyunca uzanan geniş bir orman ve göller coğrafyasıdır. Batıda Norveç ile sınır oluşturan İskandinav Dağları’ndan doğuda Botni Körfezi ve Baltık Denizi kıyılarına doğru tatlı bir eğimle alçalır. Başkent Stockholm, tatlı sulu Mälaren Gölü ile 30 bini aşkın ada ve kayalıktan oluşan Stockholm Takımadası’nın kavşağında, 14 ada üzerine kurulmuştur. Ülke güneyde Öresund Boğazı üzerindeki köprüyle Danimarka’ya ve Kıta Avrupası kara yolu ağına bağlanır.
İsveç'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
İsveç'in fiziki omurgası, batıdaki dağlık kuşağın doğuya doğru geniş basamaklar hâlinde inmesiyle biçimlenmiştir. Kuzeydeki Lapland dağlarında yer alan Kebnekaise Dağı (2.097 m), İsveç’in en yüksek zirvesidir. Dağ kuşağından inildikçe arazi, ülkenin yarısından fazlasını kaplayan sık iğne yapraklı tayga ormanlarıyla örtülü platolara dönüşür.
Güney kesimlerde arazi düzleşerek verimli tarım havzalarına (Skåne Ovası) açılır. Buzul çağı ağırlığından kurtulan Botni Körfezi kıyılarında kabuk her yıl yaklaşık 1 santimetre yükselmekte (izostatik toparlanma); bu durum yeni adacıkların ve sığ kıyıların sürekli olarak karaya katılmasına yol açmaktadır.
Modern devlet geleneksel olarak 6 Haziran 1523'e (Gustav Vasa'nın seçimi) dayanır; eski, kesintisiz bir devlettir.
Haritadaki Yeri
İsveç: İklim ve Sular
İsveç'te İklim
İsveç, İskandinav Dağları’nın Atlas Okyanusu’ndan gelen nemli fırtınaları batı yamaçlarında tutması nedeniyle Norveç’e göre belirgin biçimde daha kuru ve karasal bir iklime sahiptir. Kuzey yarısı (Norrland), uzun ve dondurucu geçen subarktik kışlar yaşarken yaz aylarında gece güneşiyle aydınlanır.
Güney ve orta İsveç (Svealand ve Götaland) ise Baltık ve Kattegat etkileriyle daha ılıman, dört mevsimin belirgin yaşandığı nemli karasal bir rejime sahiptir. Kış yağışları kuzeyde aylarca erimeyen kalın bir kar örtüsü bırakırken güneyde ekinlerin büyüme süresi daha uzundur.
İsveç'in Hidrografyası
İsveç topraklarında büyüklü küçüklü 95 binden fazla doğal göl yer alır. Yaklaşık 5.650 kilometrekarelik yüzölçümüyle Vänern Gölü, Ladoga ve Onega'nın ardından Avrupa'nın üçüncü, Avrupa Birliği’nin ise en büyük gölüdür. Hemen doğusundaki derin Vättern ve başkente açılan Mälaren gölleriyle birlikte tarihi Göta Kanalı üzerinden Baltık ile Kattegat arasında kesintisiz bir iç su yolu oluşturur.
Kuzeydeki İskandinav Dağları'ndan doğup birbirine paralel vadiler boyunca güneydoğuya akarak Botni Körfezi’ne dökülen Lule, Ume, Torne ve Dalälven nehirleri, taşıdıkları yüksek debiyle ülkenin hidroelektrik omurgasını kurar.
İsveç: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
İsveç, Anayasal monarşi (parlamenter) yapısına sahiptir. Resmî dil: İsveççe.
