Macaristan
Alpler, Karpatlar ve Dinar Dağları ile çevrelenmiş devasa bir çöküntü alanı olan Pannon Havzası'nın kalbinde yer alan Macaristan; denize çıkışı bulunmayan, uçsuz bucaksız alüvyal ovaları ve zengin termal kaynaklarıyla tanınan bir Orta Avrupa ülkesidir. Avusturya, Slovakya, Ukrayna, Romanya, Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya ile çevrilidir. Ülke, kuzeyden güneye uzanan Tuna Nehri ekseniyle iki ana coğrafi dünyaya ayrılır: batıdaki dalgalı Tuna-ötesi (Dunántúl) tepeleri ve doğudaki sonsuz düzlük Büyük Macar Ovası (Alföld). Başkent Budapeşte, Tuna'nın iki kıyısında, batının ormanlık tepelikleri ile doğunun düz alüvyon tabanının kucaklaştığı stratejik geçiş eşiğinde kuruludur.
Macaristan'ın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Macaristan yüzey şekillerinin yarısından fazlasını, eski Pannon Denizi tabanında birikmiş kalın lös ve nehir tortullarıyla örtülü Büyük Macar Ovası (Alföld) oluşturur. Tarihsel olarak bozkır otlaklarıyla (puszta) özdeşleşen bu engin düzlük, verimli tarım topraklarıyla ülkenin tahıl ambarıdır. Kuzeybatıda ise Tuna'nın taşıdığı alüvyonlarla oluşmuş daha küçük ama son derece verimli Küçük Macar Ovası (Kisalföld) uzanır.
Tuna'nın batısında kalan Tuna-ötesi bölgesi, lös platoları ve ormanlık Bakony ile Mecsek tepeleriyle çok daha hareketli bir peyzaj sergiler. Ülkenin kuzey sınırında yükselen Kuzey Macaristan Dağları ise volkanik kökenli masiflerden oluşur; Mátra silsilesi üzerinde yükselen 1.014 metrelik Kékes zirvesi, Macaristan'ın en yüksek noktasıdır.
Eski krallık geleneği ~1000'e dayanır; modern Üçüncü Cumhuriyet 23 Ekim 1989'da ilan edildi.
Haritadaki Yeri
Macaristan: İklim ve Sular
Macaristan'da İklim
Etrafı yüksek dağ zincirleriyle kuşatılmış kapalı bir çanakta yer alması, Macaristan'da kıtasal iklim özelliklerini belirginleştirir. Dağ setleri okyanusal nemin içeri sokulmasını sınırladığından, iç havzada yazlar sıcak, güneşli ve kimi dönemlerde kurak geçer; kış aylarında ise havza tabanına çöken soğuk hava kütleleri sisli ve dondurucu ayazlara yol açar.
Alp eteklerine yakın olan batıdaki Tuna-ötesi bölgesi görece daha ılıman ve bol yağış alırken, doğuya gidildikçe yağış azalır ve sıcaklık farkları açılır. Yaz aylarında Alföld düzlüklerinde sıcaklıklar sık sık 35 derecenin üzerine çıkarak step iklimi koşullarını andırır.
Macaristan'ın Hidrografyası
Ülke hidrolojisinin omurgasını, yaklaşık 417 kilometre boyunca Macaristan'ı boydan boya kat eden Tuna Nehri oluşturur; nehrin Karpatlar'ı yararak güneye kıvrıldığı Visegrád Boğazı (Tuna Dirseği), kıtanın en etkileyici nehir vadilerinden biridir. Doğuda ova boyunca geniş menderesler çizen Tisza Nehri ise tarihsel taşkın rejimleri ve 19. yüzyılda yapılan kapsamlı seddeleme çalışmalarıyla ovayı şekillendirmiştir.
Tuna-ötesi bölgesinin merkezinde yer alan 600 kilometrekareye yakın yüzölçümlü Balaton Gölü, Orta Avrupa'nın en geniş tatlı su gölüdür. Ortalama derinliği yalnızca 3-4 metre olan bu sığ tektonik çanak, yazın hızla ısınarak çevresinde ılıman bir mikroklima oluşturur ve zengin bir kıyı turizmi kuşağı yaratır. Ülke ayrıca tektonik fay hatları boyunca yükselen binden fazla termal ve şifalı su kaynağına sahiptir.
Macaristan: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Macaristan, Parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Macarca.
