Birleşik Krallık
Birleşik Krallık; Büyük Britanya adasını (İngiltere, İskoçya, Galler) ve İrlanda adasının kuzeydoğusundaki Kuzey İrlanda’yı kapsayan bir ada devletidir. Manş Denizi ve Kuzey Denizi ile Kıta Avrupası’ndan ayrılmakla birlikte Manş Tüneli sayesinde doğrudan kara yolu ve demir yolu bağlantısına sahiptir. Ülkenin tek uluslararası kara sınırı, İrlanda adasında İrlanda Cumhuriyeti ile çizilmiştir. (Denizaşırı bir toprak olan Cebelitarık’ın İspanya ile paylaştığı kara sınırı, yerel anayasal statüsü nedeniyle doğrudan Birleşik Krallık ana karasının bir parçası sayılmaz.) Başkent Londra, ülkenin güneydoğusunda Thames Nehri’nin gelgitli havzasında kuruludur.
Birleşik Krallık'ın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Birleşik Krallık arazisi, kuzey ve batıdaki antik, aşınmış dağlık kütleler ile güney ve doğudaki alçak tortul ovalar arasında keskin bir jeolojik tezat sergiler. İskoçya’yı ikiye bölen Highland Sınır Fayı’nın kuzeyinde kalan engebeli Highlands bölgesinde yer alan Ben Nevis (1.345 m), ülkenin en yüksek doruğudur.
İngiltere’nin kuzey omurgasını Pennine Dağları kurarken, Göller Bölgesi'ndeki Scafell Pike (978 m) İngiltere'nin, Galler'deki Snowdonia masifinde yükselen Snowdon (Yr Wyddfa, 1.085 m) ise Galler’in en yüksek noktalarıdır. Güneydoğuya doğru topografya tebeşir tepeleri, verimli kireçtaşı düzlükleri ve sığ kıyı vadileriyle yatışır.
Haritadaki Yeri
Birleşik Krallık: İklim ve Sular
Birleşik Krallık'ta İklim
Ülke iklimi bütünüyle, Kuzey Atlantik Akıntısı’nın ılıtıcı suları ve batıdan gelen alçak basınç cephelerinin yönettiği ılıman okyanusal rejim altındadır. Kış ayları enleme göre oldukça yumuşak, yazlar ise serin ve nemli geçer; aşırı sıcaklık dalgalanmaları seyrektir.
Topografik yükselti belirgin bir yağış ayrımı üretir: Batı İskoçya dağları, Göller Bölgesi ve Galler yamaçları yılda 2.500-3.000 milimetreyi aşan şiddetli yamaç yağışı alırken, dağların yağmur gölgesinde kalan doğu İngiltere ve Londra havzasında yıllık yağış 600-700 milimetreye kadar geriler.
Birleşik Krallık'ın Hidrografyası
Galler’deki Cambrian Dağları’ndan doğup Bristol Körfezi’nin derin halicine dökülen 354 kilometrelik Severn Nehri, Birleşik Krallık’ın en uzun akarsuyudur. Güney İngiltere’yi baştan başa kat eden 346 kilometrelik Thames Nehri ise Londra’dan geçerek Kuzey Denizi’ne geniş bir haliçle karışır; nehirler tarihsel sanayileşme sürecinde geniş bir kanal ağıyla birbirine bağlanmıştır.
Kuzey İrlanda’da yer alan 392 kilometrekarelik Neagh Gölü (Lough Neagh), Britanya Adaları’nın en büyük tatlı su gölüdür. İskoçya’daki tektonik Great Glen fayı boyunca sıralanan derin Loch Ness ile güneybatıdaki Highland Sınır Fayı üzerinde yer alan Loch Lomond ve İngiltere Göller Bölgesi’ndeki Windermere, buzul çağından kalma başlıca çanak gölleridir.
Birleşik Krallık: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Birleşik Krallık, Anayasal monarşi (parlamenter) yapısına sahiptir. Resmî dil: İngilizce.
