Çekya
Orta Avrupa'nın kalbinde yer alan Çekya; dört bir yanı aşınmış eski dağ silsileleriyle kuşatılmış doğal bir kale görünümündeki Bohemya Havzası ile doğudaki dalgalı Moravya yaylasından oluşur. Almanya, Polonya, Slovakya ve Avusturya ile çevrili olup denize kıyısı bulunmaz. Ülke, Kuzey Denizi, Baltık Denizi ve Karadeniz havzalarını birbirinden ayıran ana kıtasal su bölümü sırtlarının kesişim noktasındadır. Başkent Prag, Bohemya çanağının merkezinde, Vltava Nehri'nin kıvrılarak yardığı basamaklı teraslar üzerinde yükselir.
Çekya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Çekya topoğrafyası, Paleozoyik kökenli kadim Bohemya Masifi'nin belirlediği eliptik bir çanak yapısına sahiptir. Bu çanağın sınırlarını oluşturan aşınmış dağ sıraları doğal sınırları çizer: güneybatıda koyu ladin ormanlarıyla örtülü Şumava (Bohemya Ormanı), kuzeybatıda zengin maden yataklarıyla bilinen Cevher Dağları (Krušné Hory) ve kuzeydoğuda ülkenin çatısını oluşturan 1.603 metrelik Sněžka zirvesine ev sahipliği yapan Krkonoše (Dev Dağlar).
Doğuya geçildiğinde arazi, daha alçak ve verimli vadilerle kaplı Moravya bölgesine dönüşür. Kuzeydeki Odra Havzası ile güneydeki Tuna Havzası arasında doğal bir alçalma oluşturan tarihi Moravya Geçidi (Moravská brána), Baltık kıyılarından Akdeniz'e uzanan antik kehribar yolunun ve kavimler göçünün en kritik doğal koridoru olmuştur.
1 Ocak 1993'te Çekoslovakya'nın ayrılmasıyla kuruldu.
Haritadaki Yeri
Çekya: İklim ve Sular
Çekya'da İklim
Ülkede, okyanusal ve karasal hava kütlelerinin çarpıştığı ılıman geçiş iklimi hüküm sürer. Bohemya'yı çepeçevre saran dağ kuşakları, batıdan gelen nemli Atlantik rüzgarlarına karşı bir kalkan oluşturarak orta havzada belirgin bir yağış gölgesi yaratır; bu sayede Prag ve çevresi dağlık yamaçlara kıyasla çok daha ılıman ve az yağışlı mikroklimaya sahiptir.
Buna karşılık kış aylarında Krkonoše ve Şumava gibi dağlık eşiklerde sıcaklıklar sıfırın altında uzun süre seyreder ve kalın bir kar örtüsü aylarca erimez. Yaz mevsimi genel olarak ılık ve yer yer sağanak yağışlı geçerken, iç havzaların korunaklı yapısı tarımsal olgunlaşmayı hızlandırır.
Çekya'nın Hidrografyası
Çekya, sularını üç farklı açık denize gönderen benzersiz bir su kavşağıdır; Kralický Sněžník dağındaki tek bir doruk noktası bile Kuzey Denizi, Baltık ve Karadeniz havzalarını birbirinden ayırır. Şumava'dan doğarak Prag'ın kalbinden geçen 430 kilometrelik Vltava, Mělník'te Elbe (Labe) ile birleşir ve Kuzey Denizi'ne yönelen ana su yolunu kurar.
Moravya bölgesinin suları güneye akıp Tuna'ya katılarak Karadeniz'e ulaşan Morava Nehri ile boşalırken, ülkenin kuzeydoğusundaki sular Oder (Odra) üzerinden Baltık Denizi'ne taşınır. Doğal derin göllerin az olduğu ülkede, Güney Bohemya'daki Třeboň havzası başta olmak üzere Orta Çağ'dan bu yana sazan yetiştiriciliği ve taşkın kontrolü için inşa edilmiş binlerce yapay gölet, eşsiz bir kültürel sulak alan peyzajı oluşturur.
Çekya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Çekya, Parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Çekçe.
