İtalya
Akdeniz'in merkezine bir çizme biçiminde uzanan İtalya, kuzeyde Alpler kalkanıyla kıta Avrupası'ndan ayrılan, güneyde ise Tiren, İyon ve Adriyatik denizleriyle kuşatılmış bir yarımada devletidir. Sicilya ve Sardinya gibi Akdeniz'in iki büyük adasının yanı sıra sayısız takımada ülke coğrafyasını tamamlar. İtalya toprakları içinde iki bağımsız mikro-devlet —San Marino ve Vatikan— tam birer egemen enklav olarak varlığını sürdürür. Başkent Roma, batı kıyısında Tiber vadisinin tarihi tepeleri üzerinde, bin yıllardır Akdeniz havzasının siyasi ve kültürel kavşağı konumundadır.
İtalya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülkenin yer şekillerini iki büyük dağ kuşağı belirler. Kuzey sınırını 1.200 kilometre boyunca çizen Alpler, Fransa sınırındaki 4.810 metrelik Mont Blanc (Monte Bianco) ile Alpler'in ve Batı Avrupa'nın en yüksek zirvesine ev sahipliği yapar; doğudaki Dolomitler ise kireçtaşı kuleleriyle dikleşir. Yarımadanın omurgasını oluşturan Apenin Dağları ise Ligurya'dan güney ucuna kadar 1.350 kilometre uzanarak yarımadayı doğu ve batı havzalarına böler; Gran Sasso kütlesindeki Corno Grande (2.912 m) bu hattın doruğudur.
Alpler ile Apeninler arasına yerleşen geniş Po Ovası, İtalya'nın en zengin alüvyal tarım ve sanayi havzasıdır. Ülke ayrıca aktif Akdeniz fay kuşağında yer alır; Sicilya'daki Etna, Napoli Körfezi'ndeki Vezüv ve Aeolian Adaları'ndaki Stromboli aktif volkanizmanın belirleyici merkezleridir.
İtalyan birleşmesi 17 Mart 1861'de tamamlandı; Cumhuriyet 2 Haziran 1946'da ilan edildi.
Haritadaki Yeri
İtalya: İklim ve Sular
İtalya'da İklim
Yarımadanın kuzey-güney eksenli uzunluğu ve engebeli arazisi belirgin iklim kuşakları yaratır. Alp doruklarında kışları dondurucu ve yoğun kar yağışlı dağ iklimi görülürken, eteklerdeki Po Ovası'nda yazları sıcak ve boğucu derecede nemli, kışları soğuk ve yoğun sisli yarı-karasal bir düzen hüküm sürer.
Orta ve güney kesimler ile adalarda ise sıcak, kurak ve bol güneşli yazlar ile ılık, yağışlı kışların görüldüğü klasik Akdeniz iklimi egemendir. Yaz aylarında Sahra üzerinden esen sıcak 'Sirokko' rüzgarı güneyde kavurucu hava dalgalarına ve toz taşınımına yol açar.
İtalya'nın Hidrografyası
İtalya'nın en uzun ve en debili akarsuyu, Kotya Alpleri'nden doğup 652 kilometre boyunca Po Ovası'nı katederek Adriyatik Denizi'ne devasa bir deltayla dökülen Po Nehri'dir; Alp buzul erimeleri ve kollarla beslenen nehir, tarım ve sanayinin can damarıdır. Apeninler'den beslenen Tiber (Tevere) Roma'dan geçerek Tiren Denizi'ne, Arno Nehri ise Floransa ve Pisa'dan geçerek Ligurya Denizi'ne ulaşır.
Kuzeydeki Alp eteklerinde buzul aşındırmasıyla oluşmuş fiyort benzeri derin göller —Garda (370 km²), Maggiore ve Como— hem taşkın düzenleyici birer su deposu hem de yumuşak yerel iklimleriyle birer çekim merkezidir.
İtalya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
İtalya, Parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: İtalyanca.
