Bosna-Hersek
Bosna-Hersek, Balkan Yarımadası'nın batı-orta kesiminde, Dinar Alpleri'nin kalbinde yer alan bir Güneydoğu Avrupa ülkesidir. Kuzey ve batıda Hırvatistan, doğuda Sırbistan, güneydoğuda ise Karadağ ile kuşatılmıştır; Adriyatik Denizi'ne yalnızca Neum kasabası çevresindeki 20 kilometrelik dar bir kıyı koridoruyla açılır. Kuzeydeki ormanlık ve akarsu vadileriyle yarılmış Bosna bölgesi ile güneydeki kayalık, kireçtaşlı ve Akdeniz'e açık Hersek bölgesi arasındaki coğrafi tezat, ülkenin yerleşim ve kültür dokusunu belirler. Başkent Saraybosna, Dinar doruklarıyla çevrili dar bir havzada, Miljacka Nehri kıyısında kuruludur.
Bosna-Hersek'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke arazisinin büyük bölümünü Dinar Alpleri'nin karstlaşmış kireçtaşı ve dolomit kütleleri oluşturur. Karadağ sınırında 2.386 metreye ulaşan Maglić Dağı ülkenin en yüksek zirvesidir; başkent çevresindeki Bjelašnica, Jahorina ve Igman dağları derin buzul aşındırmaları ve sarp yaylalarla yükselir.
Güneyde Hersek platosuna inildikçe dolinler, uvalalar ve 'polje' adı verilen devasa karstik çöküntü ovaları (Popovo Polje) araziye egemen olur. Buna karşılık kuzeyde Sava Nehri boyunca uzanan Posavina kuşağı, Pannon Havzası'nın alçak, düz ve verimli tarım topraklarını barındırır.
3 Mart 1992'de Yugoslavya'dan bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Bosna-Hersek: İklim ve Sular
Bosna-Hersek'te İklim
Ülkede yükselti ve deniz mesafesine bağlı iki zıt iklim düzeni karşılaşır. Orta ve kuzey kesimlerde kışları soğuk, dondurucu ve yoğun kar yağışlı, yazları ılık geçen nemli bir karasal-dağ iklimi hüküm sürer; kapalı havzalarda kış aylarında sıcaklık terselmesi ve yoğun sis yaşanır.
Güneydeki Neretva kanyonunu izleyerek Hersek'e ve Neum kıyısına inildiğinde ise Adriyatik'in ılıtıcı etkisiyle Akdeniz iklimi başlar; Mostar ve çevresinde yazlar kurak ve 40°C'yi aşabilen aşırı sıcaklarla geçerken, kışlar yumuşak ve bol yağışlıdır.
Bosna-Hersek'in Hidrografyası
Ülke akarsuları iki ayrı deniz havzasına ayrılır. Ülke yüzölçümünün büyük kısmını toplayan Bosna, Vrbas, Una ve Sırbistan sınırını çizen Drina nehirleri kuzeye yönelerek Sava Nehri'ne karışır ve Tuna üzerinden Karadeniz'e dökülür.
Güneye, Adriyatik'e yönelen tek büyük akarsu ise zümrüt yeşili sularıyla derin kanyonlar yaran Neretva Nehri'dir. Bölgenin karstik jeolojisi nedeniyle Trebišnjica gibi birçok akarsu yer altına dalarak mağara galerilerinde kaybolur ve kilometrelerce ötede karstik kaynaklar ya da denizaltı kaynakları (vrulja) halinde yeniden yüzeye çıkar.
Bosna-Hersek: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Bosna-Hersek, Federal parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Boşnakça, Hırvatça, Sırpça.
