Gaziantep
TÜİK verilerine göre 957.792 nüfuslu Şahinbey ve 905.880 nüfuslu Şehitkamil ilçeleriyle Türkiye'nin en kalabalık metropol ilçelerinden ikisine ev sahipliği yapan Gaziantep, Mezopotamya ile Akdeniz havzalarının kesiştiği kilit ticaret ve sanayi eşiğinde kuruludur. 2.222.415 kişilik nüfusuyla Türkiye'nin dokuzuncu büyük ilidir.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Gaziantep'in Yeryüzü Şekilleri
Gaziantep arazisinin %52'sini platolar ve dağlık kütleler, %27'sini ise tektonik kökenli verimli ovalar kaplar. İlin batısını Amanos Dağları sınırlandırırken, kuzeyde Sof Dağları ile Dülükbaba, Sam ve Ganibaba tepeleriyle çevrelenen Gaziantep Platosu, kireçtaşı ve bazalt örtülü dalgalı yapısıyla doğuya doğru eğimlenir. İslahiye, Araban, Yavuzeli, Oğuzeli ve Fırat kıyısındaki Barak ovaları tarımsal üretimin ana eksenleridir. Batıdaki graben hattında yer alan Nurdağı ve İslahiye koridoru, Doğu Anadolu Fay Sistemi'nin hareketli bir parçasıdır. Nitekim 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde il genelinde 309 kişi yaşamını yitirmiş, 1.597 kişi yaralanmış ve 581 bina yıkılmıştır.
İlin doğu sınırını Fırat Nehri çizerken batıdan nehre katılan Nizip Çayı ve Araban Ovası'nı sulayan Karasu, Fırat havzasının ildeki başlıca damarlarıdır. Doğal gölü bulunmayan kentte Oğuzeli kesimindeki Kayacık Barajı 13.680 hektarlık tarım arazisini sulayarak komşu Kilis ile paylaşılır. Hızla büyüyen sanayi ve kent nüfusunun içme suyu gereksinimi ise Kahramanmaraş Pazarcık'taki Kartalkaya Barajı'ndan çekilen 53,7 kilometrelik su iletim hattıyla havza dışından karşılanır.
Gaziantep'te Nüfus ve Ekonomi
Gaziantep'in TÜİK il/ilçe merkezi nüfus oranı, büyükşehir statüsündeki illerde olduğu gibi %100'dür — belde ve köylerin idari tüzel kişiliğinin kaldırılmasının (6360 sayılı Kanun) bir sonucudur. Bu oran, ilin fiilen tamamen kentleştiği anlamına gelmez. TÜİK'in 2024 iç göç verilerine göre il aynı yıl 56.097 kişi aldı, 49.330 kişi verdi; net göç hızı binde +3,09 oldu — bölgedeki komşu illerin çoğunun aksine Gaziantep göç açısından pozitif bir tablo çizdi.
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)