Adana
Adana, Çukurova'nın ortasında, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin taşıdığı alüvyonlarla oluşan geniş bir ovanın üzerinde kuruludur. Nüfus bakımından Türkiye'nin yedinci büyük ilidir. Kentin kuzeyi Toros dağlarına, güneyi Akdeniz kıyısına uzanır; bu iki farklı coğrafya, ili Türkiye'nin en önemli tarım ve sanayi merkezlerinden biri hâline getirir.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Adana'nın Yeryüzü Şekilleri
Adana, yüzölçümünün yaklaşık dörtte birini oluşturan Çukurova ovası ile kuzeyde yükselen Toros dağları arasında ikiye ayrılır. Seyhan, Ceyhan ve Tarsus (Berdan) çaylarının taşıdığı alüvyonlarla dolan Çukurova, Türkiye'nin en geniş ve en verimli ovalarından biridir; Misis Tepeleri bu ovayı kuzeydeki Yukarı Ova ile güneydeki asıl Çukurova'ya ayırır. İlin kuzey kesimi, Orta Toroslar'ın bir parçası olan Aladağlar kütlesine uzanır; Tufanbeyli, Saimbeyli ve Feke ilçeleri bu dağlık bölgenin içindedir. Aladağlar'ın 3.700 metreyi aşan zirveleri (Demirkazık, Kızılkaya) ağırlıklı olarak komşu Niğde tarafında yükselir; Adana'nın kendi sınırları içinde kalan kesimi Karanfil Dağı çevresinde 3.000 metrenin üzerine çıkar. Bu yüksek kesimde, 1995'te kurulan Aladağlar Milli Parkı yer alır.
Adana'nın su ağı, ilin ortasından geçerek Akdeniz'e dökülen Seyhan ve Ceyhan nehirlerine dayanır. 560 kilometrelik Seyhan Nehri, Kayseri'nin Uzunyayla bölgesinde doğar ve son 30 kilometrelik bölümünde Adana-Mersin il sınırını çizer. Ceyhan Nehri ise 509 kilometre uzunluğuyla bölgenin Seyhan'dan sonra en uzun ikinci akarsuyudur; Kahramanmaraş'ta doğar, Adana'nın doğusundan geçerek Akdeniz'e ulaşır. Şehir merkezinin hemen kuzeyinde yer alan Seyhan Barajı, 8 Nisan 1956'da hizmete giren ve yaklaşık 850 bin dekar araziyi sulayan bir toprak dolgu barajdır; aynı zamanda Adana'yı Seyhan'ın taşkınlarından korur. Çatalan Barajı ise ASKİ'nin Çatalan İçme Suyu Projesi'nin ana kaynağıdır ve kentin içme suyu ihtiyacının büyük bölümünü karşılar. İlin güney kıyısında Akyatan ve Tuzla gibi kıyı gölleri (lagünler) yer alır. Akyatan Gölü, deniz kaplumbağalarının yumurtlama alanlarından biridir; göl ile Akdeniz arasında kalan yaklaşık 2.500 hektarlık kumul alan 1960'lardan bu yana ağaçlandırılmaktadır.
Adana'da Nüfus ve Ekonomi
Adana'da da, büyükşehir statüsündeki illerin çoğunda olduğu gibi, TÜİK il/ilçe merkezi nüfus oranı %100 çıkar; bu, belde ve köylerin idari tüzel kişiliğinin kaldırılmasının (6360 sayılı Kanun) bir sonucudur. Bu oran, ilin fiilen tamamen kentleştiği anlamına gelmez. 2024 yılında il 55.342 kişi aldı, 56.108 kişi verdi. Net göç hızı binde -0,34 ile sıfıra çok yakın kaldı.
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)