Hatay
Hatay, Amanos Dağları ile Suriye sınırı arasında, Asi Nehri'nin oluşturduğu Amik Ovası çevresinde kuruludur. Nüfus bakımından Türkiye'nin on üçüncü büyük ilidir. Akdeniz kıyısının Türkiye sınırları içindeki en güneydoğu ucunda yer alan il, kuzeyden Anadolu, güneyden Suriye topraklarıyla komşudur.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Hatay'ın Yeryüzü Şekilleri
Hatay, kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan Amanos Dağları ile bu dağların doğusundaki çöküntü alanında yer alan Amik Ovası arasında ikiye ayrılır. Yaklaşık 175 kilometre uzunluğundaki Amanos Dağları (Nur Dağları), İskenderun Körfezi ile Amik Ovası arasında bir set gibi yükselir; ilin en yüksek noktası, Hassa ilçesinin batısındaki 2.240 metrelik Mığır Tepe'dir. 119.350 hektarlık Amik Ovası ilin en geniş ve en verimli tarım alanını oluşturur; ovanın güneyinde, Asi Nehri'nin Suriye'den Türkiye'ye geçtiği kesimde yükseltisi 400-900 metre arasında değişen Kuseyr Platosu yer alır. İl, Anadolu ve Arap levhalarının sınırını oluşturan Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunur. AFAD'ın deprem raporuna göre, 6 Şubat 2023 sabahı 04.17'de merkez üssü Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesi olan Mw 7,7 büyüklüğünde bir deprem, öğleden sonra 13.24'te ise merkez üssü yine Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesi olan Mw 7,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem meydana geldi. Hatay, bu iki depremden en ağır hasar gören illerin başında geldi: TÜİK verilerine göre ilin nüfusu 2022'de 1.686.043 iken 2023'te 1.544.640'a geriledi. İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre depremlerde bölge genelinde toplam 53.537 kişi hayatını kaybetti.
İlin ana akarsuyu Asi Nehri'dir. Nehir Lübnan'daki Bekaa Vadisi'nde doğar, Suriye topraklarından geçtikten sonra bir süre Türkiye-Suriye sınırını çizer, ardından yön değiştirip Türkiye'ye girer; Antakya'dan geçtikten sonra Samandağ'da bir delta oluşturarak Akdeniz'e dökülür. Toplam uzunluğu 556 kilometredir. Amik Ovası'nın ortasında bulunan Amik Gölü, 1954'te başlayıp asıl aşaması 1973-1975 arasında Devlet Su İşleri tarafından yürütülen bir kurutma projesiyle tarım alanı kazanmak, taşkınları önlemek ve sıtmayı ortadan kaldırmak amacıyla tamamen kurutulmuştur; göl artık mevcut değildir. İlin sulama ve içme suyu ihtiyacı DSİ'nin işlettiği barajlardan karşılanır: Antakya, Defne ve Samandağ'ın içme suyunu sağlayan 54 milyon m³ kapasiteli Karaçay Barajı, Gaziantep'in İslahiye ile Hatay'ın Hassa ve Kırıkhan ilçelerini ve Amik Ovası'nı sulayan 454 milyon m³ kapasiteli Tahtaköprü Barajı ve Altınözü'nde tarımsal sulamada kullanılan 55 milyon m³ kapasiteli Yarseli Barajı.
Hatay'da Nüfus ve Ekonomi
Hatay'ın TÜİK il/ilçe merkezi nüfus oranı, diğer büyükşehirlerde olduğu gibi %100'dür — belde ve köylerin idari tüzel kişiliğinin kaldırılmasının (6360 sayılı Kanun) bir sonucudur. Bu oran, ilin fiilen tamamen kentleştiği anlamına gelmez. TÜİK'in 2024 iç göç verilerine göre il aynı yıl 52.193 kişi aldı, 49.835 kişi verdi; net göç hızı binde +1,51 oldu — 2023 depremlerinin ardından yaşanan büyük nüfus kaybından sonraki ilk pozitif net göç yıllarından biri.
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)