Kahramanmaraş
Kahramanmaraş, Güneydoğu Toroslar'ın güney eteklerinde, Ahır Dağı'nın hemen güneyindeki Maraş Ovası üzerinde kuruludur. Nüfus bakımından Türkiye'nin yirminci büyük ilidir. İl, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin kesiştiği bir geçiş noktasında yer alır.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Kahramanmaraş'ın Yeryüzü Şekilleri
Kahramanmaraş, kuzeyi Güneydoğu Toroslar'ın uzantılarıyla kaplı, güneyi Maraş Ovası'na açılan bir geçiş bölgesidir; il merkezi 568 metre rakımdadır. İl merkezinin hemen kuzeyinde yükselen Ahır Dağı (2.301 m), kuzeydoğusunda Engizek Dağı, kuzeyinde ise Nurhak ve Binboğa dağları ilin başlıca yükseltileridir; il sınırları içindeki en yüksek nokta, Elbistan ve Nurhak ilçeleri arasındaki 3.090 metrelik Nurhak Dağı'dır. Kuzeyde, Nurhak, Binboğa, Engizek ve Berit dağları arasında kalan Elbistan Ovası, ilin bir diğer geniş tarım alanıdır. AFAD'ın deprem raporuna göre, 6 Şubat 2023'teki iki büyük depremin merkez üssü de Kahramanmaraş sınırları içindeydi: sabah 04.17'de Pazarcık ilçesinde Mw 7,7, öğleden sonra 13.24'te ise Elbistan ilçesinde Mw 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Depremler Doğu Anadolu Fay Hattı'nın farklı kesimlerinde gerçekleşti: Pazarcık depremi, sol yanal doğrultu atımlı Ölüdeniz Fay Zonu'nun kuzey ucundaki Narlı Segmenti'nde; Elbistan depremi ise faydan ayrılan bir kol olan Çardak Fayı üzerinde. İl, komşu Hatay ile birlikte depremlerden en ağır hasar gören iki il arasında yer aldı.
Kahramanmaraş'ın ana akarsuyu, ilin kuzeyinden doğup güneybatıya akan Ceyhan Nehri'dir; nehir, Adana'ya geçmeden önce ilin batı sınırını uzun bir bölüm boyunca çizer. Ahır Dağı'nın güneyinden doğan Aksu Çayı, Sarayköy yakınında Gölbaşı çöküntü alanına açılır ve buradan güneybatıya yönelerek Pazarcık'taki Kartalkaya Barajı'na dökülür. İl merkezinin içme suyu ihtiyacı, kuzeybatıda Ceyhan Nehri üzerindeki Kılavuzlu Barajı'ndan karşılanır; 1994'te inşaatına başlanan baraj 2014'te işletmeye alınmıştır. Aynı nehir üzerindeki Menzelet ve Sır barajları ise enerji üretimi amacıyla işletilir: Menzelet Barajı yılda yaklaşık 515 GWh, 1991'de üretime başlayan Sır Barajı ise 725 GWh elektrik üretir.
Kahramanmaraş'ta Nüfus ve Ekonomi
Büyükşehir statüsündeki illerin ortak özelliği burada da geçerli: Kahramanmaraş'ın TÜİK il/ilçe merkezi nüfus oranı %100'dür; belde ve köylerin idari tüzel kişiliğinin kaldırılmasının (6360 sayılı Kanun) bir sonucudur. Bu oran, ilin fiilen tamamen kentleştiği anlamına gelmez. İl 2024 yılında 37.523 kişi aldı, 30.393 kişi verdi. Net göç hızı binde +6,31 ile pozitif kaldı.
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)