Brezilya
Güney Amerika kıtasının yaklaşık %47'sini kaplayan Brezilya, Rusya, Kanada, Çin ve ABD'den sonra yeryüzünün beşinci en geniş ülkesidir. Şili ve Ekvador dışında kıtadaki tüm bağımsız devletler ve Fransız Guyanası ile kara sınırı paylaşırken, doğuda Atlas Okyanusu boyunca 7.400 kilometreyi aşan bir kıyı şeridine sahiptir. Kuzeydeki uçsuz bucaksız Amazon yağmur ormanlarından merkezdeki savan platolarına, kurak kuzeydoğu bozkırlarından güneydeki ılıman çayırlara uzanan ülke, barındırdığı muazzam biyolojik çeşitlilik ve tatlı su rezervleriyle yeryüzünün en kritik ekolojik dengelerinden birini barındırır.
Brezilya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke topoğrafyası iki baskın jeolojik birim üzerinde yükselir: Kuzeydeki alçak Amazon Havzası ve güney ile orta kesimi kaplayan Prekambriyen yaşlı Brezilya Yaylası (Planalto Brasileiro). Ortalama 1.000 metre rakımlı bu yayla, Cerrado adı verilen geniş çalı ve savan kuşağıyla örtülüdür; Atlas Okyanusu kıyısına paralel uzanan Serra do Mar ve Serra da Mantiqueira gibi dik falezlerle kıyı ovasına iner.
Brezilya'nın en yüksek noktası, yaylalarda değil, Venezuela sınırına yakın kuzey ormanlarının derinliklerindeki İmeri Dağları'nda yükselen 2.995 metrelik Pico da Neblina'dır.
Ülkenin batı-orta sınırında, Paraguay Nehri'nin taşkın tabanında yer alan Pantanal, yaklaşık 150.000 kilometrekarelik alanıyla dünyanın en büyük tropikal sulak alan ekosistemidir; yağışlı mevsimde sular altında kalan bu dev düzlük yeryüzünün en zengin yaban hayatı yoğunluklarından birine ev sahipliği yapar.
7 Eylül 1822'de Portekiz'den bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Brezilya: İklim ve Sular
Brezilya'da İklim
Geniş yüzölçümü ve yer şekli çeşitliliği Brezilya'da beş ana iklim kuşağı oluşturur. Amazon Havzası'nda sıcaklığın yıl boyu 25-28 derecede kaldığı, bol yağışlı ve yüksek nemli ekvatoral iklim hakimdir.
Merkezdeki Brezilya Yaylası ve Cerrado sahasında, yazları bol yağışlı kışları ise belirgin kurak geçen tropikal yükseklik iklimi görülür. Kuzeydoğunun iç kesimlerinde Sertão olarak bilinen yarı kurak bölgede, yağışların hem az hem de yıllara göre düzensiz düştüğü şiddetli kuraklık döngüleri yaşanır.
Oğlak Dönencesi'nin güneyinde kalan Paraná ve Santa Catarina gibi güney eyaletlerinde ise dört mevsimin belirginleştiği, kış aylarında yüksek kesimlere don ve ender kar düşebilen ılıman subtropikal iklim etkilidir.
Brezilya'nın Hidrografyası
Amazon Nehri, saniyede ortalama 209.000 metreküplük boşaltımıyla dünya denizlerine dökülen nehir sularının yaklaşık beşte birini tek başına sağlar ve debi bakımından yeryüzünün en büyük akarsuyudur. 1.100'ü aşkın kolu bulunan bu dev sistemde, 17 kolun uzunluğu 1.500 kilometreyi aşar.
En büyük kollarından 2.230 kilometrelik Rio Negro, taşıdığı organik asitlerden ötürü koyu çay rengindedir; Manaus yakınlarında açık renkli ve silt yüklü Solimões Nehri ile birleşir. Yoğunluk, sıcaklık ve akış hızı farkları nedeniyle iki akarsuyun suları kilometrelerce karışmadan yan yana akar; bu doğa harikası "Encontro das Águas" (Suların Buluşması) adıyla anılır ve birleşmenin ardından nehir Atlas Okyanusu'na kadar Amazon adını alır.
Güneye doğru akan Paraná, Paraguay ve Uruguay nehirleri Brezilya Yaylası'ndan doğarak Río de la Plata havzasına yönelir; Paraná üzerindeki Itaipu Barajı ve Iguaçu Nehri'nin döküldüğü devasa Iguaçu Şelaleleri bu havzanın kilit odaklarıdır.
Brezilya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Brezilya, Federal başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Portekizce.
