Surinam
Güney Amerika'nın kuzeydoğusunda Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Surinam, yüzölçümü bakımından kıtanın en küçük bağımsız devletidir. Topraklarının yaklaşık %94'ünü kaplayan bakir yağmur ormanlarıyla yeryüzünde yüzölçümüne oranla en yüksek orman örtüsüne sahip ülkesi konumundadır. Ülke, jeolojik olarak komşusu Guyana ile birlikte aşınmaya dirençli Prekambriyen Guyana Kalkanı üzerinde oturur. Basamaklı yüksek tepuilerin aksine Surinam'ın iç kesimleri büyük ölçüde alçak bir aşınım düzlüğüdür (peneplen). Nüfusun ve yerleşimlerin neredeyse tamamı başkent Paramaribo çevresindeki dar kıyı şeridinde toplanırken, güneydeki engin ormanlık alanlar neredeyse bütünüyle boştur.
Surinam'ın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Surinam'ın yer şekilleri iki ana kuşağa ayrılır: Kuzeydeki alçak ve bataklık kıyı düzlüğü ile güneyde yükselen eski kristalen yaylalar. Kıyı kuşağı, mangrov bataklıkları ve "ritsen" adı verilen eski kum ve kavkı sırtlarıyla örtülüdür; başkent ve tarım arazileri bu sağlam kum setleri üzerinde kurulmuştur.
İç kesimlere doğru arazi, granitik kalıntı tepelerin (inselberg) orman denizinden tek başına yükseldiği aşınmış bir platoya dönüşür. Ülkenin orta-güney kesiminde uzanan Wilhelmina Dağları üzerindeki 1.280 metrelik Julianatop, Surinam'ın en yüksek zirvesidir.
Ülke topraklarının yaklaşık dörtte biri, 1,6 milyon hektarlık el değmemiş ormanı koruyan Merkez Surinam Doğa Rezervi'ni oluşturur; 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan bu alan, Guyana Kalkanı'ndaki en bozulmamış ekosistemlerden biridir.
25 Kasım 1975'te Hollanda'dan bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Surinam: İklim ve Sular
Surinam'da İklim
Ekvator'a yalnızca birkaç derece mesafede yer alan Surinam, yıl boyunca yüksek nem ve 26-28 derece bandında değişmeyen sıcaklıklarla tam bir ekvatoral iklim yaşar. Tropikal Yakınsama Kuşağı'nın yıllık salınımı ülkeye dört mevsimlik bir yağış ritmi kazandırır.
Nisan'dan Ağustos'a kadar süren birincil yağışlı mevsimi (Grote Regentijd), Ağustos'tan Kasım'a kadar süren ana kurak dönem (Grote Drogetijd) izler. Aralık ile Şubat arasında kısa bir yağışlı dönem, ardından Şubat-Nisan arasında kısa bir kurak dönem görülür.
Yıllık yağış batı kesimlerde yaklaşık 1.700 milimetre iken doğuda ve iç kesimlerde 2.500 milimetreye kadar yükselir; başkent Paramaribo yılda ortalama 200 yağışlı gün kaydeder. Atlas Okyanusu'ndan esen kuzeydoğu alizeleri kıyıdaki yoğun nemi yumuşatırken, ülke Karayip kasırga rotasının tamamen güneyinde kaldığından fırtına felaketlerinden uzaktır.
Surinam'ın Hidrografyası
Surinam, Guyana Kalkanı'nın iç kesimlerinden doğup kuzeye Atlas Okyanusu'na doğru paralel akan çok sayıda gür debili akarsuyla örülüdür. Batıda Guyana sınırını çizen Corantijn Nehri ile doğuda Fransız Guyanası sınırını belirleyen Marowijne (Maroni) Nehri ülkenin en büyük sınır akarsularıdır; yatakları çok sayıda sula adı verilen çağlayan ve akıntıyla bölünmüştür.
Ülkenin merkezinden geçen Surinam Nehri başkente ulaşır; bu nehir üzerinde 1964'te inşa edilen Afobaka Barajı, boksit eritme tesislerine enerji sağlamak amacıyla devasa Brokopondo Rezervuarı'nı (Van Blommestein Gölü) meydana getirmiştir.
İç kesimlerde özellikle Lawa ve Marowijne nehir havzalarında yürütülen kayıt dışı altın madenciliği, su yataklarına karışan cıva atıkları nedeniyle su kalitesini ve yerli toplulukların yaşamını tehdit eden başlıca çevre sorunudur.
Surinam: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Surinam, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Hollandaca.
