Bolivya
Güney Amerika'nın kalbinde yer alan Bolivya, Paraguay ile birlikte kıtanın denize doğrudan çıkışı bulunmayan iki ülkesinden biridir. Ülke, batıda 4.000 metre rakımlı And zirvelerinden doğuda Amazon ve Paraguay havzalarının tropikal alçak düzlüklerine hızla alçalan baş döndürücü bir arazi eğimine sahiptir. Nüfus ve idari merkezler tarih boyunca batıdaki yüksek dağ platoları ve vadi oluklarında yoğunlaşmış olsa da, doğudaki ovalar tarım, hayvancılık ve doğal gaz zenginliğiyle ülkenin ekonomik ağırlık merkezini giderek kendi tarafına çekmektedir.
Bolivya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Bolivya topraklarının batı yarısı, birbirine paralel uzanan iki devasa dağ kordonu tarafından şekillendirilir: Şili sınırını izleyen volkanik Cordillera Occidental ve doğuda karlı zirveleriyle yükselen Cordillera Oriental. Ülkenin en yüksek noktası, 6.542 metrelik sönmüş volkan konisi Nevado Sajama'dır.
Bu iki sıradağ arasında ortalama 3.700 metre rakımda uzanan Altiplano, dünyanın Tibet'ten sonraki en geniş yüksek platosudur. Platonun güneyinde, Pleistosen çağı göllerinin buharlaşmasıyla geriye kalan ve 10.000 kilometrekareyi aşan alanıyla yeryüzünün en büyük tuz çölü olan Salar de Uyuni yer alır; bu devasa tuz tabakası aynı zamanda dünyanın en zengin lityum rezervlerini barındırır.
Cordillera Oriental'in doğu yamaçları, derin kanyonlar ve sis ormanlarıyla örülü dik bir geçiş kuşağı olan Yungas vadilerine açılır. Buradan itibaren arazi düzleşerek kuzey ve doğuda Amazon ormanlarına bağlanan Llanos düzlüklerine, güneydoğuda ise kuru çalılıklarla kaplı Gran Chaco alüvyon ovalarına dönüşür.
6 Ağustos 1825'te İspanya'dan bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Bolivya: İklim ve Sular
Bolivya'da İklim
Bolivya bütünüyle tropikal enlemlerde yer almasına karşın, iklim rejimini neredeyse tamamen dikey rakım basamakları belirler. Altiplano kuşağında gündüzleri yakıcı güneş, geceleri ise sıfırın altına inen dondurucu ayazların görüldüğü sert ve yarı kurak bir dağ iklimi hüküm sürer; yıllık ortalama sıcaklık 5 ila 15 derece arasında seyrederken yıllık yağış 500 milimetreyi aşmaz.
Doğu yamaçlarındaki Yungas kuşağında, Amazon'dan yükselen sıcak ve nemli hava kütlelerinin yoğuşması sonucu yoğun sisler ve yılda 1.500 milimetreyi bulan bol orografik yağışlar görülür.
Doğudaki alçak Llanos ve Amazon ovalarında ise yıl boyu 25-30 derece civarında sıcaklık ve bazı kesimlerde 2.000 ila 4.000 milimetreye varan bol yağışlı tropikal orman iklimi egemendir. Güneydoğudaki Chaco'da ise yazlar kavurucu geçerken, kış aylarında güneyden esen "surazo" adlı kutup rüzgarları sıcaklığı saatler içinde aniden düşürebilir.
Bolivya'nın Hidrografyası
Bolivya'nın suları üç ana havzaya ayrılır. Altiplano üzerindeki kapalı havzanın merkezinde, Peru ile paylaşılan 3.812 metre rakımlı Titicaca Gölü yer alır; dünyanın ticari seyrüsefere elverişli en yüksek gölü olan bu su kütlesinin yaklaşık %40'ı Bolivya sınırları içindedir. Gölün suları Desaguadero Nehri ile güneydeki sığ Poopó Gölü'ne akar; aşırı buharlaşma ve su çekilmesi nedeniyle Poopó Gölü periyodik olarak tamamen kuruma noktasına gelmektedir.
Ülke topraklarının üçte ikisini toplayan Amazon havzası, Mamoré ve Beni gibi dev akarsularla And Dağları'nın sularını kuzeye taşır; bu nehirler Brezilya sınırında birleşerek Amazon'un en büyük kollarından Madeira Nehri'ni meydana getirir.
Güneydoğu kesimindeki Gran Chaco suları ise Pilcomayo ve Bermejo nehirleri aracılığıyla güneye yönelerek Río de la Plata sistemine katılır.
Bolivya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Bolivya, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: İspanyolca.
