Muğla
Muğla, Ege ve Akdeniz bölgelerinin coğrafi olarak iç içe geçtiği bir geçiş kuşağında yer alır. Bodrum, Marmaris, Datça ve Fethiye yarımadalarıyla parçalanmış kıyı şeridi, yaklaşık 1.480 kilometreyle Türkiye'nin en uzun il kıyısını oluşturur. Bu parçalı kıyı yapısı, Muğla'nın kıyı turizminin coğrafi temelidir.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Muğla'nın Yeryüzü Şekilleri
Muğla'nın engebeli kıyı çizgisi iki süreçle biçimlenmiştir: kıyıya yakın kesimde, Akdeniz'e özgü kıyıya paralel dağ uzanımı yerini Batı Anadolu'ya özgü kıyıya dik uzanıma bırakır; buna ek olarak Üçüncü Zaman sonu ile Dördüncü Zaman'daki yoğun tektonik hareketler, çökme ve yükselmelerle yeni koy ve burunlar oluşturmuştur. Fethiye-Katrancı, Göcek ve Datça çevresindeki koylar bu sürecin en belirgin örnekleridir; dağ sıraları yer yer doğrudan denize iner. İl toprakları, Toros kıvrım sistemi ile Batı Anadolu kıvrım sisteminin üst üste bindiği kireçtaşı ağırlıklı, karstik bir arazidir; suyu içine geçiren bu yapı, yüzeydeki akarsuların gelişimini sınırlar. Boncuk Dağları, Sandras (Çiçekbaba) Dağı ve Akdağlar ilin başlıca yükseltileridir; en yüksek nokta konusunda kaynaklar arasında kesin bir mutabakat yoktur, Antalya sınırındaki Akdağlar kütlesinde 3.000 metreyi aşan zirveler bildirilir.
İl topraklarının kalkerli, karstik yapısı yüzeydeki akarsu ağının gelişimini sınırlar; Muğla İl Çevre Durum Raporu'na göre ilin başlıca üç akarsuyu Çine Çayı, Eşen Çayı ve Dalaman Çayı'dır. Boncuk Dağları'nın kuzey yamaçlarından doğan Dalaman Çayı, 190 kilometrelik toplam uzunluğunun 65 kilometresini Muğla sınırları içinde kat eder; Akdağlar'dan beslenen Eşen Çayı ise 128 kilometrelik uzunluğunun 80 kilometresini il topraklarında geçirir ve Saklıkent Kanyonu'ndaki karstik kaynaklarla beslenir. Dalaman Çayı üzerindeki Akköprü Barajı, 1995-2012 arasında inşa edilmiş, 384,5 milyon m³ baraj gölü hacmi ve 115 megavatlık kurulu gücüyle bölgenin başlıca hidroelektrik barajlarından biridir; sulama, enerji üretimi ve taşkın koruması amacıyla işletilir. Milas ilçesindeki Geyik Barajı ise Yeniköy Termik Santrali'ne soğutma suyu sağlamanın yanında Bodrum Yarımadası'nın içme suyu ihtiyacının bir bölümünü karşılar. İlin en büyük doğal gölü olan Köyceğiz Gölü, dar bir kanalla Akdeniz'e bağlı bir haliç gölüdür; 1988'de özel çevre koruma bölgesi ilan edilmiştir. Gölü denize bağlayan Dalyan Kanalı kıyısındaki İztuzu Kumsalı, deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) önemli yumurtlama alanlarından biridir.
Muğla'da Nüfus ve Ekonomi
Muğla'da TÜİK'in il/ilçe merkezi nüfus oranı %100'dür. Bu oran ilin fiilen tamamen kentleştiği anlamına gelmez; büyükşehir statüsündeki illerde belde ve köylerin idari tüzel kişiliğinin kaldırılmasının (6360 sayılı Kanun) bir sonucudur. Muğla 2024'te 48.895 kişi aldı, 36.378 kişi verdi. Net göç hızı binde +11,64 ile pozitif kaldı.
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)