Türkiye
Türkiye, Asya ile Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan Anadolu ve Trakya toprakları üzerinde, Karadeniz, Ege ve Akdeniz ile kuşatılmış stratejik bir kavşakta yer alır. İstanbul ve Çanakkale boğazları yalnızca iki kıtayı birbirinden ayırmakla kalmaz; Karadeniz havzasını açık denizlere bağlayan yegane su yolu olarak binlerce yıllık beşeri ve ticari hareketliliği yönetir. Üç yanını çevreleyen denizler, kıyı ovaları ve komşu havzalarla kurduğu kara bağlantıları, ülkeyi Avrasya ve Akdeniz jeopolitiğinin merkezine taşır. Aynı zamanda Antarktika Antlaşması çerçevesinde kutup bölgelerinde yürüttüğü bilimsel seferlerle coğrafi araştırma ufkunu küresel ölçeğe genişletir.
Türkiye'nin Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alan Türkiye, Avrasya ile Afrika-Arap levhalarının birbirine sıkışmasıyla batıdan doğuya doğru kademeli yükselen genç ve hareketli bir yer şekline sahiptir. Kuzeyde kıyıya paralel uzanan Kuzey Anadolu Dağları ile güneyde Akdeniz'i kuşatan Toros Sıradağları, iç kesimlerdeki plato basamaklarını denizel etkilerden yalıtır.
Doğuya doğru gidildikçe dağ sıraları birbirine yaklaşarak daralır ve yerini ortalama 2.000 metreyi aşan volkanik yaylalar ile Ağrı Dağı gibi görkemli dorukların yükseldiği sarp bir dağlık kütleye bırakır. Batı Anadolu'da ise yer kabuğunun gerilip kırılmasıyla oluşan çöküntü ovaları (graben) ve yükselen bloklar (horst) kıyıya dik uzanır. Bu genç jeolojik yapı, ülkeyi baştan başa kat eden Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatlarıyla dinamik bir sismik karakter kazanır.
29 Ekim 1923'te cumhuriyet ilan edildi; Ankara 13 Ekim 1923'te başkent olmuştu.
Haritadaki Yeri
Türkiye: İklim ve Sular
Türkiye'de İklim
Dağ sıralarının kıyılara paralel uzanışı ve ani yükselti basamakları, kıyı kuşakları ile iç bölgeler arasında keskin iklim zıtlıkları üretir. Kıyılarda denizel etkilerin belirlediği ılıman Akdeniz ve her mevsim nemli Karadeniz iklimleri hüküm sürerken; dağların yağmur gölgesinde kalan iç platolarda sıcaklık farklarının belirginleştiği karasal iklim egemendir.
Doğu Karadeniz'in dik yamaçları denizden gelen nemli hava kütlelerini yükselmeye zorlayarak yamaç yağışıyla ülkenin en yüksek yağışını toplarken; etrafı dağlarla çevrili kapalı Tuz Gölü havzası yılda 300 milimetrenin altında yağış alarak kurak bozkır çehresine bürünür. Yükseltinin doğuya doğru artması kış sıcaklıklarını dondurucu seviyelere çekerken kar örtüsünün yerde kalma süresini uzatır.
Türkiye'nin Hidrografyası
Yüksek ve engebeli topoğrafya, Türkiye'yi çevre denizlere ve komşu havzalara su sağlayan önemli bir su kavşağı konumuna getirir. Ülke içinden doğarak Karadeniz'e dökülen Kızılırmak ve Yeşilırmak ile Ege'ye inen akarsular kıyılarda geniş tarımsal deltalar kurar. Anadolu yaylalarından beslenen Fırat ve Dicle nehirleri ise Mezopotamya düzlüklerine can vererek Basra Körfezi'ne ulaşır; doğuda Aras Nehri Hazar Denizi kapalı havzasına yönelir. Meriç ve Asi nehirleri ise sınır aşarak Türkiye kıyılarından denize dökülür.
Tektonik ve volkanik çöküntüler zengin bir göl varlığı barındırır: Ülkenin en büyük su kütlesi olan sodalı Van Gölü ile kurak dönemlerde alanı daralan sığ Tuz Gölü iki dev kapalı havza oluşturur. Karadeniz ile Akdeniz arasındaki tuzluluk ve yoğunluk farkı ise Marmara Denizi ve Türk Boğazları boyunca üstte Karadeniz'den Akdeniz'e, dipte ise Akdeniz'den Karadeniz'e akan kesintisiz bir çift katmanlı akıntı sistemi işletir.
Türkiye: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Türkiye, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi (üniter cumhuriyet) yapısına sahiptir. Resmî dil: Türkçe.
