Suudi Arabistan
Arap Yarımadası'nın yaklaşık beşte dördünü kaplayan Suudi Arabistan; batıda Kızıldeniz yarığı, doğuda ise sığ Basra Körfezi'nin tortullarla dolu havzası arasında yükselen, çok eski ve sağlam devasa bir kara kütlesi (kıtasal kalkan) üzerinde yer alır. Kuzeyde Levant bozkırlarından güneyde Yemen ve Umman'ın dağlık kıyılarına kadar yedi ülkeyle kara sınırı paylaşan ülke, bölgenin coğrafi omurgasını oluşturur.
Suudi Arabistan'ın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke topoğrafyası batıdan doğuya doğru alçalan devasa bir eğik kütle niteliğindedir. Kızıldeniz kıyısını izleyen dar ve sıcak Tihame sahil ovasının hemen ardından fay diklikleriyle duvar gibi yükselen Hicaz ve Asir dağları başlar. Asir bölgesinde 3.000 metreyi aşan Cebel Sevda ülkenin zirvesidir. Bu yüksek dağ omurgası, kıtanın yarılmasıyla (riftleşme) oluşmuş keskin bir doğal sınırdır.
Dağların doğu yamaçlarından itibaren zemin yumuşak bir eğimle alçalarak bir yamacı dik, öteki yatık kireçtaşı ve kumtaşı sırtlarından (kuesta) oluşan geniş Necid Platosu'na kavuşur. Platonun kuzeyini kırmızı kumullarıyla ünlü Büyük Nefud Çölü, doğusunu hilal biçimli Ed-Dehna kum koridoru, güneyini ise 650.000 kilometrekarelik yüzölçümüyle yeryüzünün en büyük kesintisiz kum denizi olan Rubalhali kaplar; Basra Körfezi kıyıları ise geniş tuz düzlükleri ve sığ resiflerle nihayetlenir.
Haritadaki Yeri
Suudi Arabistan: İklim ve Sular
Suudi Arabistan'da İklim
Ülke genelinde aşırı sıcak ve kurak çöl iklimi egemendir. İç kesimlerde yaz sıcaklıkları 45-50 derecelere tırmanırken, gece ile gündüz ve yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkları çok keskindir; kış aylarında Necid yaylalarında ve kuzey çöllerinde gece donları görülür. Basra Körfezi ve Kızıldeniz kıyılarında ise yüksek sıcaklığa boğucu nem eşlik eder.
Bu genel çöl tablosunun en çarpıcı istisnası güneybatıdaki Asir dağlarıdır. Hint Okyanusu musonunun uzantılarını ve Kızıldeniz nemini yakalayan bu yüksek yamaçlar, yıllık 600-800 milimetreye varan yağış alır. Serin dağ havası, yemyeşil ardıç ormanları ve teraslı tarım alanları, burayı çöl ülkesinin yeşil vahasına dönüştürür.
Suudi Arabistan'ın Hidrografyası
Suudi Arabistan, sınırları içinde tek bir daimi nehir veya doğal tatlı su gölü bulunmayan dünyanın en büyük ülkesidir. Yüzey akışı, jeolojik çağlardaki nemli dönemlerin yadigârı olan ve günümüzde yalnızca nadir yağmurlar sonrasında sel sularıyla dolan devasa fosil vadi ağlarıyla (Vadi er-Rumme, Vadi Hanife, Vadi ed-Devasir) temsil edilir.
Geleneksel vaha tarımı, bu vadilerin tabanındaki sığ alüvyon sularına dayanmıştır. 20. yüzyılın ikinci yarısında derin çöl tabakalarındaki fosil yer altı sularının çekilmesiyle büyük buğday tarlaları sulanmışsa da bu yenilenemeyen su rezervleri tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Günümüzde ülke, dünyanın en büyük deniz suyu arıtma (desalinasyon) kapasitesine sahiptir ve körfez kentlerinin yanı sıra yüzlerce kilometre içerideki başkent Riyad'ın suyu da boru hatlarıyla kıyı arıtma tesislerinden taşınmaktadır.
Suudi Arabistan: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Suudi Arabistan, Mutlak monarşi yapısına sahiptir. Resmî dil: Arapça.
