Yemen
Arap Yarımadası'nın güneybatı köşesinde, Kızıldeniz ile Hint Okyanusu'nu (Aden Körfezi) birbirine bağlayan stratejik Babülmendep Boğazı'nın kıyısında yer alan Yemen, yarımadanın en dağlık ve en yüksek ülkesidir. Anakarasının yanı sıra, Afrika Boynuzu açıklarında bitki ve hayvanlarının dünyanın geri kalanından uzun süre yalıtılmış kalmasıyla tanınan Sokotra Takımadası da Yemen topraklarının ayrılmaz bir parçasıdır.
Yemen'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Kızıldeniz kıyısı boyunca uzanan sıcak ve kumlu Tihame sahil ovasının hemen ardından fay diklikleriyle duvar gibi yükselen batı yaylaları başlar. Eski ve sağlam kara kütlesinin (kalkan) yükselmesi ve volkanik kütlelerle şekillenen bu yaylalar, 2.000 ile 3.000 metre irtifada asılı duran derin kanyonlar ve aşınmış platolardan oluşur; 3.666 metre yüksekliğindeki Cebel en-Nebi Şuayb, yalnızca Yemen'in değil tüm Arap Yarımadası'nın en yüksek doruğudur.
Yüksek dağ silsilesi doğuya doğru kademeli olarak alçalarak kireçtaşı kanyonlarıyla yarılan Hadramut Platosu'na ve nihayetinde Rubalhali Çölü'nün kum denizine kavuşur. Hint Okyanusu'ndaki Sokotra Adası ise anakaradan milyonlarca yıl önce kopmuş kireçtaşı platoları, sarp Hacir Dağları ve endemik ejder kanadı ağaçlarıyla kaplı çok eski çağlardan kalma canlıları koruyan eşsiz bir doğal sığınaktır.
22 Mayıs 1990'da Kuzey ve Güney Yemen birleşerek Yemen Cumhuriyeti'ni kurdu.
Haritadaki Yeri
Yemen: İklim ve Sular
Yemen'de İklim
Yemen'in iklimi, topoğrafyadaki devasa irtifa farklarına bağlı olarak olağanüstü bir çeşitlilik sergiler. Kıyıdaki Tihame ovasında ve Aden kıyılarında yıl boyu boğucu sıcaklık ve yüksek nem egemendir; buna karşılık 2.200 metre rakımdaki başkent Sana ve yüksek batı yaylalarında ılıman ve serin bir dağ iklimi hüküm sürer, kış gecelerinde yüksek kesimlerde don olayları görülür.
Yemen, Arap Yarımadası'nda düzenli muson yağışları alan ender coğrafyalardandır. Hint Okyanusu'ndan gelen nemli hava kütlelerinin dağ yamaçlarına çarpmasıyla ilkbahar ve yaz aylarında iki ayrı yağış dönemi yaşanır; batı yamaçlarında yıllık yağış 600-1.000 milimetreyi bularak bin yıllık teraslı tarımı besler. Doğuya, Hadramut'a ve iç çöllere inildikçe yağış aniden kesilir ve aşırı kurak çöl koşulları başlar.
Yemen'in Hidrografyası
Yemen'de denize sürekli su ulaştıran daimi bir nehir yoktur; suya bağlı yaşam, yüksek yaylalardan doğarak derin kanyonlar boyunca Tihame'ye veya doğudaki vadilere boşalan mevsimlik sellerle (seyyiller) şekillenir. Vadi Hadramut, Vadi Bana ve Vadi Siham bu taşkın vadilerinin en görkemlileridir.
Yüzyıllar boyunca Yemenliler, bu ani taşkın sularını yakalamak için dik dağ yamaçlarını basamak basamak taş teraslarla donatmış ve antik Marib Barajı gibi bentlerle suyu vadi tabanlarına yönlendirmiştir. Ancak günümüzde derin kuyu sondajlarıyla yeraltı su seviyelerinin kritik eşiklerin altına inmesi, özellikle yüksek su tüketen kat (qat) tarımı ve kentsel talepler nedeniyle başkent Sana havzası dahil olmak üzere ülkeyi ağır bir su tükenme kriziyle karşı karşıya bırakmıştır.
Yemen: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Resmî dil: Arapça.
