Etiyopya
Afrika Boynuzu'nun merkezinde yükselen Etiyopya, kıtanın en geniş ve en yüksek dağlık kütlesi üzerinde kuruludur. 1993'te Eritre'nin bağımsızlığını ilan etmesiyle denizle doğrudan bağlantısını kaybeden ülke, topoğrafik yapısıyla kıtada benzersiz bir coğrafi ada niteliği taşır. Topraklarını kuzeydoğudan güneybatıya yaran Büyük Rift Vadisi, 'Afrika'nın Çatısı' olarak anılan bu devasa bazalt yaylayı iki belirgin dağlık kütleye ayırır.
Etiyopya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ortalama yüksekliği 2.000 metreyi aşan Etiyopya Yaylaları, tektonik yükselmeler ve yoğun volkanik püskürmelerle biçimlenmiş derin kanyonlar ve aşınmış düzlüklerle öne çıkar. Kuzeybatıdaki Habeşistan bloğunda yükselen Simien Dağları, uçurumlu sarp yamaçları ve 4.550 metrelik zirvesi Ras Dashen ile ülkenin en yüksek noktasını barındırır. Güneydoğudaki Bale Dağları ise daha yuvarlak hatlı volkanik platolar ve geniş afro-alpin tundralarla kaplıdır.
İki yayla kütlesi arasında uzanan Büyük Rift Vadisi, kuzeydoğuda üç tektonik levhanın birbirinden uzaklaştığı Afar Çöküntüsü'ne açılır. Bu yarığın kalbindeki Danakil Çukurluğu, deniz seviyesinin 125 metre altına inen tuz tavaları, aktif lav gölleri (Erta Ale) ve hidrotermal bacalarıyla yeryüzünün en sıcak ve jeolojik olarak en hareketli noktalarından biridir.
Haritadaki Yeri
Etiyopya: İklim ve Sular
Etiyopya'da İklim
Etiyopya'da iklim koşullarını enlemden ziyade dikine basamaklanan rakım kuşakları belirler. Halk arasında 'Kolla' olarak bilinen 1.500 metrenin altındaki sıcak vadiler ve alçak ovalarda tropikal ve çöl koşulları egemenken, 1.500-2.400 metre arasındaki 'Voyna Dega' kuşağı ılıman ve bereketli bir yayla iklimi sunar. 2.400 metrenin üzerindeki 'Dega' ve alpin kuşaklarda ise sıcaklıklar belirgin şekilde düşer, geceleri don olayları görülür.
Yıllık yağışın büyük bölümü, haziran ile eylül ayları arasında esen Hint Okyanusu musonlarının dağ yamaçlarına çarpmasıyla oluşan 'Kiremt' mevsiminde düşer. Buna karşılık Rift tabanının alçak kesimleri ve doğudaki Ogaden düzlükleri dağların yağmur gölgesinde kalarak yıl boyu kurak ve yarı kurak bir çehreye bürünür.
Etiyopya'nın Hidrografyası
Etiyopya Yaylaları, Doğu ve Kuzeydoğu Afrika'nın tartışmasız ana su kulesidir. 1.780 metre rakımdaki Tana Gölü'nden doğan Mavi Nil (Abay), derinliği yer yer 1.500 metreyi bulan devasa bir kanyon boyunca batıya kıvrılarak Sudan düzlüklerine iner ve Nil Nehri'nin ana akış hacminin yaklaşık üçte ikisini tek başına sağlar. Nehrin Sudan sınırına yakın kesiminde inşa edilen Büyük Etiyopya Rönesans Barajı, havzanın tüm su ve siyaset dengelerini yeniden belirleyen dev bir rezervuardır.
Rift Vadisi tabanında ise sular kapalı havzalarda toplanır; yaylalardan doğan Awash Nehri denize ulaşamadan Cibuti sınırındaki tuzlu Abbe Gölü'nde sönümlenir. Güneyde Omo Nehri ise derin vadilerden akarak Kenya sınırındaki Turkana Gölü'nü besler.
Etiyopya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Etiyopya, Federal parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Amharca, Oromoca, Tigrinya, Somalice, Afarca.
