Güney Sudan
2011 yılında bağımsızlığını kazanan Güney Sudan, Afrika anakarasında Nil Havzası'nın devasa çöküntü çanağı üzerine oturan kara ile çevrili genç bir devlettir. Kongo yağmur ormanları kuşağı ile Sudan'ın kurak savanları arasında bir köprü oluşturan ülke, düzensiz yağış döngüleri ile dünyanın en büyük tatlı su bataklıklarından birinin yarattığı sulak düzlüklerin tezadıyla tanımlanır.
Güney Sudan'ın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke coğrafyasının büyük bölümü, deniz seviyesinden ortalama 400 ila 500 metre yükseklikte uzanan hafif eğimli, killi ve geniş bir havza düzlüğüdür. Bu çanağın tam merkezinde, yağışlı dönemde yüzölçümü 30.000 ila 40.000 kilometrekareye kadar genişleyen devasa Sudd sulak alanı yer alır; papirüs ormanları ve sazlık labirentleriyle kaplı bu bataklık havzası, ülkenin fiziki bölünmüşlüğünün de temel nedenidir.
Bu uçsuz bucaksız düzlüklerin yegane istisnası, Uganda sınırı boyunca dik bir duvar gibi yükselen güneydoğudaki İmatong Dağları'dır. Sık dağ ormanlarıyla kaplı bu masifin doruğu olan 3.187 metrelik Kinyeti Dağı, ülkenin en yüksek noktasıdır. Batı ve güney sınırlarında ise Orta Afrika Cumhuriyeti ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne doğru yükselen granit platolar uzanır.
9 Temmuz 2011'de Sudan'dan bağımsızlığını ilan etti (Ocak 2011 referandumu sonrası).
Haritadaki Yeri
Güney Sudan: İklim ve Sular
Güney Sudan'da İklim
Güney Sudan'da nemli tropikal savan iklimi egemendir. Yıl genelinde Ekvatoral Düşük Basınç Kuşağı'nın kuzeye hareketiyle nisan ayından ekime kadar süren uzun ve şiddetli bir yağmur mevsimi yaşanır. Güneydeki Ekvatorya bölgesinde yıllık yağış 1.200 milimetreyi aşarken, kuzey sınırlarına doğru kuraklaşan arazide 600 milimetreye kadar geriler.
Kasım ile mart ayları arasında esen kuru kuzey rüzgarları (Harmattan), sıcaklıkları 35-40 derecenin üzerine fırlatan sert bir kurak döneme yol açar. Bu kurak-yağışlı döngü, killi topraklarda yağmurda geçit vermez bataklıklar, kuraklıkta ise çatlamış çorak araziler oluşturarak hayvancılıkla geçinen toplulukların mevsimlik göçlerini zorunlu kılar.
Güney Sudan'ın Hidrografyası
Ülkenin can damarı, Uganda'dan Albert Nili'nin devamı olarak sınıra giren ve burada Dağ Nili (Bahr el Jebel) adını alan Beyaz Nil'dir. Nehir, Juba'yı geçtikten sonra Sudd bataklığının içine dağılır; devasa su yüzeyi ve yoğun bitki örtüsü nedeniyle taşınan suyun yaklaşık yarısı burada buharlaşma ve terlemeyle atmosfere karışarak kaybedilir.
Bataklığın kuzey çıkışında Bahr el Gazal ve Etiyopya yaylalarından inen Sobat Nehri ile birleşen akarsu, tam anlamıyla Beyaz Nil kimliği kazanarak Sudan sınırına doğru kuzeye yönelir. Sudd'daki buharlaşma kaybını azaltarak Mısır ve Sudan'a daha fazla su iletmek amacıyla 1970'lerde başlatılan Jonglei Kanalı projesi, bölgenin hassas ekolojisini ve yerel göçebe yaşamı tehdit ettiği gerekçesiyle tamamlanamadan terk edilmiştir.
Güney Sudan: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Güney Sudan, Federal başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: İngilizce.
