Endonezya
Hint Okyanusu ile Büyük Okyanus arasında 5.000 kilometreyi aşan bir yay çizen Endonezya, 17 binden fazla adasıyla gezegenin en büyük ada devletidir. Asya ile Avustralya kıtalarını birbirine bağlayan bu devasa takımada; batıda Sumatra ve Cava, merkezde Kalimantan (Borneo) ve Sulawesi, doğuda ise Moluk Adaları ile Papua'ya kadar uzanır. Kara sınırlarını yalnızca Borneo'da Malezya, Timor'da Doğu Timor ve Yeni Gine'de Papua Yeni Gine ile paylaşan ülke, Malakka ve Sunda boğazları gibi dünya deniz ticaretinin kilit geçitlerini denetler. Yüzölçümünün yalnızca küçük bir bölümünü kaplamasına rağmen Cava Adası, volkanik topraklarının olağanüstü verimi sayesinde ülke nüfusunun yarıdan fazlasını barındırır.
Endonezya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Endonezya; Hint-Avustralya, Pasifik ve Avrasya levhalarının çarpışma sahasında, Pasifik Ateş Çemberi'nin en aktif kuşağında yer alır. Sumatra'daki Barisan Dağları'ndan başlayıp Cava, Bali ve Küçük Sunda adaları boyunca doğuya uzanan volkanik yay, 130'a yakın aktif stratovolkan barındırır; Cava'daki Merapi ve Semeru ile Sumatra'daki Sinabung bu hareketliliğin canlı örnekleridir. Düzenli aralıklarla püsküren volkanik küller, Cava ve Bali topraklarını Güneydoğu Asya'nın en verimli tarım havzalarına dönüştürmüştür.
Buna karşılık Sunda sahanlığında oturan Kalimantan, genç volkanizmadan yoksun, aşınmış yaylalar ve devasa turba bataklıklarıyla kaplıdır. Ülkenin ve Okyanusya ada dünyasının en yüksek doruğu ise doğuda, Papua'daki Sudirman Sıradağları üzerinde 4.884 metreye ulaşan ve yamaçlarında hızla eriyen ekvatoral buzullar barındıran Puncak Jaya'dır (Carstensz Piramidi).
17 Ağustos 1945'te bağımsızlığını ilan etti (Hollanda'nın resmî tanıması 27 Aralık 1949); ülke 17 Ağustos'u Bağımsızlık Günü olarak kutlar.
Haritadaki Yeri
Endonezya: İklim ve Sular
Endonezya'da İklim
Ekvator çizgisinin tam ortasından geçtiği takımadada, yıl boyunca ortalama sıcaklık 26-28 derece civarında sabit kalan ekvatoral deniz iklimi egemendir. Yıllık ritim sıcaklık değişimleriyle değil, Asya ve Avustralya kıtaları arasındaki atmosferik basınç farklarının yönlendirdiği muson döngüleriyle belirlenir.
Ekim ile nisan ayları arasında Asya'dan gelen batı musonu takımadanın geneline şiddetli yağışlar getirir. Mayıs-eylül döneminde ise Avustralya çölleri üzerinden esen güneydoğu musonu, ekvatorun güneyinde kalan Cava, Bali ve Nusa Tenggara adalarında belirgin bir kurak mevsime yol açar. Sumatra, Kalimantan ve Batı Papua'nın yağmur ormanları havzalarında ise yıllık yağış 3.000 ila 4.000 milimetreyi bularak mevsimsiz, kesintisiz bir nem kuşağı oluşturur.
Endonezya'nın Hidrografyası
Endonezya'nın akarsu rejimleri adalara göre köklü farklılıklar gösterir. Geniş drenaj havzalarına sahip Kalimantan ve Papua adalarında nehirler, kıta boyutunda uzunluklara ve yüksek debilere ulaşır. Borneo'nun iç dağlarından doğup batıya akan 1.143 kilometrelik Kapuas, ülkenin en uzun nehridir; onu adanın güneyine ve doğusuna akan Barito ve Mahakam nehirleri izler. Bu nehirler iç kesimlerdeki yağmur ormanlarının başlıca ulaşım hatlarıdır.
Cava ve Sumatra adalarında ise nehirler omurga dağlardan denize doğru kısa, dik eğimli ve çok yüksek aşındırma gücüne sahip akışlar sergiler. Cava'daki 548 kilometrelik Solo Nehri ile Brantas Nehri, adanın yoğun çeltik tarımını besleyen can damarlarıdır. Kuzey Sumatra'da yer alan 100 kilometre uzunluğundaki Toba Gölü ise, 74 bin yıl önce yaşanan süper volkan patlamasının kalderasında oluşmuş dünyanın en büyük volkanik gölüdür.
Endonezya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Endonezya, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Endonezce.
