Papua Yeni Gine
Yeryüzünün en büyük ikinci adası olan Yeni Gine'nin doğu yarısı ile Bismarck Takımadaları ve Bougainville gibi yüzlerce adayı kapsayan Papua Yeni Gine; sarp topoğrafyası ve zengin biyoçeşitliliğiyle dünyanın en bakir coğrafyalarındandır. Başkent Port Moresby, Papua Körfezi kıyısında yer alır. Pasifik Ateş Çemberi üzerindeki genç kıvrım kuşağında yükselen aşılması güç sıradağlar ve yoğun yağmur ormanları, yüzlerce yerel topluluğun ve 800'ü aşkın dilin yüzyıllarca birbirinden izole gelişmesine zemin hazırlamıştır.
Papua Yeni Gine'nin Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülkenin omurgasını, ana ada boyunca uzanan ve 4.000 metrenin üzerine çıkan heybetli Merkezi Sıradağlar (Highlands) oluşturur. Bismarck Sıradağları üzerinde yükselen 4.509 metrelik Wilhelm Dağı ülkenin en yüksek zirvesidir; zirve çevresinde buzul gölleri ve alpin çayırlar yer alır. Sarp vadiler tarihsel olarak ulaşımı sınırlandırmış, yüksek plato topluluklarını kıyıdan yalıtmıştır.
Buna karşılık New Britain ve Bougainville adalarının kıyılarında aktif stratovolkanlar yer alır; Ateş Çemberi'nin bu kesimi düzenli tektonik depremler ve volkanik püskürmelerle sürekli yenilenir.
16 Eylül 1975'te Avustralya idaresinden bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Papua Yeni Gine: İklim ve Sular
Papua Yeni Gine'de İklim
Ekvatoral kuşakta konumlanan ülkede yıl boyu yüksek sıcaklık, nem ve bol yağış egemendir; muson rüzgarları kıyı ovalarına mevsimlik yoğun yağışlar getirir. Buna karşın dikey topoğrafya dramatik bir iklim katmanlaşması yaratır: Kıyı ovalarında boğucu nem hakimken, 1.500 metrenin üzerindeki iç yaylalarda geceleri serin, gündüzleri ılık ılıman dağ iklimi yaşanır.
Sıtma riskinden uzak bu verimli yüksek vadiler, tarih boyunca yoğun yerli nüfusunun ve geleneksel tarımın ana yerleşim merkezi olmuştur.
Papua Yeni Gine'nin Hidrografyası
Yüksek dağların devasa yağışını toplayan akarsular dünyanın en gür nehir sistemlerini besler. Kuzeyde Bismarck Denizi'ne dökülen 1.126 kilometrelik Sepik Nehri; üzerinde hiçbir baraj bulunmayan dünyanın en uzun serbest akışlı nehirlerindendir ve labirent gibi sulak alanlarıyla 1.500'den fazla göle su sağlar.
Güneyde ise dağlardan doğup Papua Körfezi'ne ulaşan Fly Nehri, devasa su hacmiyle geniş bir delta oluşturur; nehir yolu iç kesimlerdeki maden ve yerleşim havzalarına uzanan hayati bir ulaşım arteridir.
Papua Yeni Gine: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Papua Yeni Gine, Parlamenter anayasal monarşi yapısına sahiptir. Resmî dil: İngilizce, Tok Pisin, Hiri Motu.
