Ekvador
Adını topraklarını kuzeyden kesen ekvator çizgisinden alan Ekvador, yüzölçümü küçük olmasına karşın yeryüzünün birim alana düşen biyolojik ve coğrafi çeşitliliği en zengin ülkelerinden biridir. Kuzeyde Kolombiya, güney ve doğuda Peru ile sınır paylaşırken batıda Büyük Okyanus'a açılır. Ülke coğrafyası birbirine bütünüyle zıt dört ayrı dünyadan oluşur: Verimli kıyı ovası Costa, volkanik And dağlık kuşağı Sierra, Amazon yağmur ormanlarını kapsayan Oriente ve anakaradan yaklaşık 1.000 kilometre batıda yer alan volkanik Galápagos Adaları.
Ekvador'un Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
And Dağları, Ekvador topraklarında birbirine paralel uzanan Doğu ve Batı Kordilyera olarak ikiye ayrılır. Bu iki sırtın arasında uzanan yüksek vadi oluğu, onlarca dev volkan konisiyle çevrili olduğu için Alman doğa bilimci Alexander von Humboldt tarafından "Volkanlar Bulvarı" olarak adlandırılmıştır.
Bu kuşağın en yüksek zirvesi 6.263 metrelik Chimborazo Yanardağı'dır. Gezegenimizin kutuplardan basık, ekvatordan şişkin elips biçimi nedeniyle Chimborazo'nun zirvesi, Dünya'nın merkezinden ölçüldüğünde yeryüzünün uzaya en yakın noktası unvanını taşır. 5.897 metrelik mükemmel simetrili konisiyle Cotopaxi ise dünyanın en yüksek aktif tabakalı volkanları arasındadır.
Andlar'ın batısında Guayas Nehri'nin beslediği alüvyon zengini Costa ovası, doğusunda ise Amazon ormanlarının alçak tabanı Oriente uzanır. Pasifik açıklarındaki Galápagos Takımadaları ise aktif bir okyanusal sıcak nokta üzerinde yükselen bazaltik kalkan volkanlarından oluşur.
24 Mayıs 1822'de İspanya'dan bağımsız oldu; Büyük Kolombiya'dan ayrılış 1830.
Haritadaki Yeri
Ekvador: İklim ve Sular
Ekvador'da İklim
Ekvador kıyılarında iklimi belirleyen başlıca dinamik, deniz akıntılarının mevsimsel mücadelesidir. Güneyden gelen soğuk Humboldt Akıntısı, kıyının güney ve orta kesimlerini serinleterek yağışı engeller ve yer yer 250 milimetrenin altına düşen yarı kurak koşullar yaratır. Kuzeye doğru akıntının etkisi azalıp sıcak ekvatoral sular devreye girince yağış Kolombiya sınırında 3.000 milimetrenin üzerine çıkar.
Sierra bölgesinde iklimi doğrudan yükseklik yönetir; 2.850 metredeki başkent Kito gibi dağ vadilerinde yıl boyunca gündüz ile gece sıcaklık farkının mevsimler arası farktan daha belirgin olduğu "ebedi ilkbahar" şartları yaşanır.
Doğudaki Oriente kesiminde ise yıl boyu bol yağışlı ve yüksek nemli klasik ekvatoral yağmur ormanı iklimi hüküm sürer. Galápagos Adaları ise tropikal enlemde yer almasına rağmen soğuk okyanus akıntıları sebebiyle kıyılarda şaşırtıcı derecede kurak, yüksek kesimlerde ise sisli ve nemlidir.
Ekvador'un Hidrografyası
Ekvador akarsuları And Dağları omurgasından iki ana yöne dağılır. Pasifik yönünde ülkenin ve Güney Amerika Pasifik kıyısının en büyük akarsu havzası olan Guayas Nehri sistemi yer alır; Daule ve Babahoyo nehirlerinin Guayaquil yakınında birleşmesiyle oluşan Guayas, Guayaquil Körfezi'ne dökülür ve suladığı geniş taşkın ovaları ülkenin muz, kakao ve pirinç üretiminin temelini oluşturur.
Andlar'ın doğu yamaçlarından inen sular ise Napo, Pastaza ve Curaray nehirleri aracılığıyla Amazon Havzası'na katılır; özellikle Napo Nehri, Peru sınırını aşarak Amazon ana gövdesini besleyen en gür kollardan biridir.
Yüksek Sierra havzalarında ise buzul ve páramo kaynaklı dağ nehirleri dik kanyonlar oyarak hidroelektrik santrallerini ve kentlerin içme suyu rezervuarlarını besler.
Ekvador: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Ekvador, Üniter başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: İspanyolca.
