Cezayir
Cezayir, Akdeniz kıyılarından Sahra Çölü'nün derinliklerine uzanan topraklarıyla Afrika kıtasının ve Akdeniz havzasının yüzölçümü bakımından en büyük ülkesidir. Ülke coğrafyası, yerleşim deseni açısından keskin bir karşıtlık barındırır: Kuzeydeki verimli kıyı ve vadi şeridi nüfusun ezici çoğunluğunu barındırırken, yüzölçümünün beşte dördünden fazlasını kaplayan güneydeki Sahra kuşağı kuraklığı nedeniyle son derece seyrek bir vahalar düzenine sahiptir.
Cezayir'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Kuzey topoğrafyasını, Akdeniz kıyısına paralel uzanan iki ana dağ kuşağı şekillendirir: Kıyı boyunca yükselen Tell Atlası ve daha güneyde Sahra sınırını çizen Sahra Atlası. Bu iki sıradağ arasında, koyun yetiştiriciliğine elverişli step bitki örtüsü ve sığ tuz gölleriyle (şat) kaplı yüksek platolar (Hautes Plaines) uzanır.
Sahra Atlası'nın güneyinde arazi devasa bir çöl düzlüğüne dönüşür. Güneydoğuda ise kristalin ve volkanik kütlelerden oluşan Hoggar (Ahaggar) Masifi yükselir; bu dağlık alandaki 2.908 metrelik Tahat Dağı, Cezayir'in en yüksek noktasıdır.
5 Temmuz 1962'de Fransa'dan bağımsız oldu (1954-62 Bağımsızlık Savaşı, Évian Anlaşmaları).
Haritadaki Yeri
Cezayir: İklim ve Sular
Cezayir'de İklim
Akdeniz'den gelen nemli hava kütleleri Tell Atlası'nın kuzey yamaçlarında tutulur; bu durum kıyı şeridine ılıman ve kışları bol yağışlı bir Akdeniz iklimi kazandırır. Kuzeydoğu kıyılarında yıllık yağış 1.000 milimetreyi bulabilir.
Dağ silsileleri aşıldıkça yağış gölgesi etkisiyle iklim önce yarı kurak steplere, ardından yıllık yağışın 100 milimetrenin altına indiği kavurucu Sahra çöl iklimine dönüşür. Güneyden kuzeye esen kuru ve aşırı sıcak sirokko rüzgarı, sıcaklıkları aniden fırlatarak kıyıdaki tarım ürünlerini dahi kavurabilir.
Cezayir'in Hidrografyası
Ülkenin sürekli akış gösteren en uzun akarsuyu, Sahra Atlası'ndan doğup platoları aşarak Akdeniz'e dökülen yaklaşık 700 kilometrelik Chelif Nehri'dir. Chelif Vadisi, kuzey Cezayir'in en verimli tahıl ve meyve üretim havzalarından birini sular.
Güneydeki Sahra kesiminde ise daimi akarsu bulunmaz. Buradaki su akışı, yalnızca ani ve şiddetli sağanaklardan sonra sel sularıyla dolup hızla kuruyan vadi yatakları (oued) ile suların buharlaşarak tuz kristalleri bıraktığı kapalı havza çukurluklarından (şat) ibarettir.
Cezayir: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Cezayir, Üniter başkanlık tipi cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Arapça, Tamazight (Berberice).
