Moritanya
Sahra Çölü ile Atlas Okyanusu'nun buluştuğu Batı Afrika eşiğinde uzanan Moritanya; kuzeydeki uçsuz bucaksız kumulları, ortadaki çıplak kumtaşı platoları ve güneydeki yarı kurak Sahel bozkırlarıyla kıtanın en zorlu coğrafyalarından biridir. Ülke nüfusunun ve yerleşik hayatın büyük bölümü, güney sınırını çizen Senegal Nehri vadisi boyunca uzanan verimli şerit ile serinletici okyanus rüzgarlarını alan batı kıyı kesiminde yoğunlaşmıştır.
Moritanya'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
İç kesimlerde Taoudeni havzasının güneybatı sınırını Adrar, Tagant ve Assaba kumtaşı platoları kuşatır; bunların en yükseği olan Adrar Platosu yaklaşık 500 metreye erişir. Rüzgar aşınımıyla düzleşen bu geniş arazide tekil kaya tepeleri yükselir; yerel dilde küçüklerine "guelb", büyük masiflere ise "kedia" denir. Kuzeydeki Tiris Zemmour bölgesinde yükselen 915 metrelik Kediet ej Jill, barındırdığı yoğun manyetit cevheri nedeniyle mavimsi tonlara sahiptir; buradan çıkarılan demir cevheri, Sahra'yı aşan 700 kilometrelik ünlü çöl treniyle Atlas kıyısındaki Nouadhibou limanına taşınır.
Kıyı boyunca taşlık çöl düzlükleri (reg) ile rüzgarın yığdığı hareketli kumullar (erg) ardışık sıralanır. Nouakchott'un güneyinde deniz seviyesinin altına inen Aftout es Saheli çöküntüsü, sahil kum setleriyle okyanustan ayrılan yaklaşık 165 kilometrelik tuzlu balçık ve sebkha kuşağı oluşturur.
28 Kasım 1960'ta Fransa'dan bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Moritanya: İklim ve Sular
Moritanya'da İklim
Moritanya iklimi, aşırı sıcaklık farkları ve düzensiz yağış rejimiyle belirlenir. Ülkenin üçte ikisini kaplayan kuzeydeki Sahra bölgesinde mayıs-temmuz aylarında gündüz sıcaklıkları 49 dereceyi aşarken gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok büyüktür. Güneydeki Sahel kuşağında yağışlar haziran-ekim arasına toplanır ve yıllık 300 milimetreyi aşarak kısa süreli yeşermelere olanak tanır.
Başkent Nouakchott çevresinde yıllık yağış 100 milimetrenin altında kalır; kasım ile mart arasında iç kesimlerden esen kuru ve toz yüklü Harmattan rüzgarı tüm ülkede görüş mesafesini düşürürken, dar kıyı şeridi serinletici okyanus meltemleriyle bu etkiyi kısmen hafifletir.
Moritanya'nın Hidrografyası
Ülkenin güney sınırını Senegal ile paylaşarak çizen Senegal Nehri, Moritanya'nın tek kalıcı yüzey suyu eksenidir ve taşkın yatağındaki tarımsal üretimi besler. Nehir havzası altında uzanan 335.000 kilometrekarelik Senegalo-Moritanya Akiferi, Batı Afrika'nın en büyük sınır aşan yer altı suyu sistemidir ve ülkenin güneybatısındaki kıyı ovalarının tabanında yer alır; kıyıdaki Trarza akifer kuyuları ise başkent Nouakchott'un içme suyunu karşılar.
Senegal vadisi dışındaki güney Sahel kesiminde yağmur sularını toplayan küçük tepe göletleri ve bentler mevsimlik hayvancılığı destekler. Geniş Sahra kesiminde ise yüzey akışı bulunmaz; vahalar ve yerleşimler yalnızca Adrar ile Tagant platolarının derin çatlaklarından çıkan kaynak ve kuyularla ayakta kalır.
Moritanya: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Moritanya, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Arapça.
