Muş
Muş, 80 kilometre uzunluk ve 30 kilometre genişliğiyle Türkiye'nin en büyük alüvyal çöküntü düzlüklerinden olan Muş Ovası'nın eteklerinde kuruludur. Tarihi Murat Köprüsü, Malazgirt Ovası'nın milli tarihteki dönüm noktası kimliği ve geniş tarım arazileriyle il, Doğu Anadolu'nun tahıl ambarı ve yayla hayvancılığı merkezlerindendir.
Kaynaklar: Nüfus TÜİK (ADNKS, 2025), yüzölçümü Harita Genel Müdürlüğü (HGM), ilçe sayısı İçişleri Bakanlığı; il merkezinin rakımı ve koordinatları MGM. Ayrıca iklim sınıflandırması MGM.
Muş'un Yeryüzü Şekilleri
Muş Ovası, Miyosen döneminde oluşmuş tektonik bir çöküntünün akarsu alüvyonlarıyla dolması sonucu meydana gelmiştir. Ovanın doğu sınırını Bitlis idari sınırındaki Nemrut Stratovolkanı'nın lav akıntıları çizerken, kuzeyde Şerafettin Dağları, güneyde ise Güneydoğu Toroslar'ın devamı olan Haçreş (Kurtik) Dağları (2.650 m) uzanır. İlin doğusunda ise Murat Nehri boyunca açılan Bulanık ve tarihi Malazgirt ovaları yer alır.
İlin akarsu ağının omurgasını oluşturan Murat Irmağı, ovayı boydan boya geçerek Karasu Çayı ve diğer yan dereleri toplar; batıya yönelerek Bingöl ve Elazığ üzerinden Fırat ana gövdesine kavuşur. İlkbaharda dağlardaki kar erimeleriyle taşan Murat Nehri, ova tabanına bıraktığı alüvyonla toprağı doğal yoldan gübrelerken; kurulan tahliye ve sulama kanalları ovanın tahıl, şekerpancarı, tütün ve yem bitkisi üretimini besler.
Muş'ta Nüfus ve Ekonomi
Türkiye Haritasındaki Konumu
İl sınırları: © OpenStreetMap katkıcıları, ODbL Mevsimlik göl sınırları: JRC Global Surface Water v1.5 (1984–2024) — Source: EC JRC/Google Komşu ülke sınırları: Natural Earth (kamu malı)