Angola
Güneybatı Afrika'nın Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Angola; kurak kıyı şeridinden dik basamaklarla yükselen devasa iç platolarıyla (planalto) kıtanın en stratejik su kulelerinden biridir. Kuzeyde anakaradan ayrı duran, petrol ve orman zengini Cabinda'dan güneydeki Namib Çölü uzantılarına kadar uzanan ülke; soğuk okyanus akıntıları, basamaklı yükseltiler ve tropikal enlemlerin şekillendirdiği çok yönlü bir coğrafyaya sahiptir.
Angola'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Kıyı ovası güneyde Benguela ve Namibe yakınlarında 20-30 kilometrelik dar bir şeritken, Kuanza Nehri havzasında 150 kilometreyi aşan bir genişliğe ulaşır. Kıyının hemen doğusunda arazi Serra da Chela gibi dik teraslarla hızla tırmanarak 1.500-1.800 metre rakımlı Bié Platosu'na erişir. Bu platonun Huambo yakınındaki doruğu olan 2.620 metrelik Moco Dağı, Angola'nın en yüksek zirvesidir.
Bié Platosu kıtanın ana su bölümü çizgisi konumundadır; buradan doğan akarsular farklı yönlere dağılarak Kongo Havzası, Zambezi sistemi, Okavango Deltası ve Atlas Okyanusu arasında hayati bir su dağıtım merkezi oluşturur.
11 Kasım 1975'te Portekiz'den bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Angola: İklim ve Sular
Angola'da İklim
Angola iklimi, güneyden kuzeye sokulan soğuk Benguela Akıntısı ile iç kesimlerin yüksek rakımı arasında dengelenir. Soğuk akıntı kıyı boyunca buharlaşmayı engelleyerek Luanda ve güney sahilinde yağışları 50-300 milimetreye kadar düşürür ve çölleşmeye yol açar.
İç kesimlerdeki yüksek platolarda ise rakımın etkisiyle hava ılımanlaşır; yağışlı mevsim ekim-nisan arasına yayılır. Kuzeydoğudaki Lunda ormanlarında yıllık yağış 1.600 milimetreyi aşarken, güneydeki Namibe düzlüklerinde 50 milimetrenin altına iner.
Angola'nın Hidrografyası
Ülke sınırları içinde doğup Atlas Okyanusu'na dökülen en uzun akarsu olan 960 kilometrelik Kuanza (Cuanza) Nehri, Bié Platosu'ndan kaynaklanır; derin kanyonları ve hidroelektrik santralleri aşarak Luanda'nın güneyinde denize ulaşır. Güneyde doğan Kunene Nehri ise Namibya sınırını çizip Ruacana Çağlayanları üzerinden okyanusa kavuşur.
Angola toprakları aynı zamanda komşu ülkelerin can damarı olan devasa nehirlerin doğum yeridir: Zambezi Nehri'nin yukarı kolları, Botsvana'daki ünlü deltaya hayat veren Okavango (Cubango) ve Kongo Nehri'ne karışan devasa Kasai sistemi sularını Angola platolarından toplar.
Angola: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Angola, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Portekizce.
