Sri Lanka
Hint Yarımadası'nın güneydoğu ucunda, Hint Okyanusu'nun kuzeyinde yer alan Sri Lanka; sığ Palk Boğazı ile Hindistan anakarasından ayrılan gözyaşı damlası biçiminde bir ada devletidir. Kara sınırı bulunmayan ülkenin kuzeybatı kıyısıyla Hindistan arasında, geçmişte karasal bir köprü oluşturan sığ resif ve adacıklar zinciri (Adem Köprüsü) uzanır. Adanın yerleşim ve üretim dokusu, ortadaki engebeli dağlık düğüm ile bunu çevreleyen alçak kıyı ovaları arasında bölünmüştür. İdari başkent Sri Jayewardenepura Kotte ve bitişiğindeki ekonomik merkez Kolombo, adanın güneybatı kıyısındaki nemli sahil şeridinde yer alırken, antik krallıkların kalıntıları adanın daha kurak kuzey ve iç düzlüklerinde yayılır.
Sri Lanka'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Sri Lanka'nın fiziki omurgasını, güney-orta kesimde dik bir kale gibi yükselen Merkez Yaylalar oluşturur. Derin vadiler, sarp platolar ve fay basamaklarıyla yarılan bu dağlık kütlenin en yüksek noktası 2.524 metrelik Pidurutalagala Zirvesi'dir; onu kutsal hac merkezi Adem Tepesi (Sri Pada) ile dik uçurumuyla ünlü Dünyanın Sonu (World's End) kayalığı izler.
Merkez Yaylaların eteklerinden başlayarak kıyıya doğru her yönde kademeli olarak alçalan geniş ve dalgalı alçak ovalar, ada topraklarının büyük bölümünü kaplar. Kıyı şeridi boyunca sığ lagünler, kumluk kıyı dilleri ve mercan resifleriyle çevrili korunaklı koylar sıralanır.
4 Şubat 1948'de İngiltere'den bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Sri Lanka: İklim ve Sular
Sri Lanka'da İklim
Ekvatorun hemen kuzeyindeki tropikal kuşakta yer alan adada sıcaklıklar alçak kesimlerde yıl boyu 26 ila 30 santigrat derece arasında seyrederken, merkez yaylalarda rakımın etkisiyle 15 derece civarına kadar iner. İklimi, adayı ikiye bölen dağlık engel ve mevsimlik muson rüzgarları şekillendirir.
Mayıs ile eylül ayları arasındaki güneybatı musonu, güneybatı çeyreğine ("Islak Bölge") ve yaylaların batı yamaçlarına 2.500 milimetreyi aşan rekor yağışlar bırakır. Buna karşılık adanın kuzey ve doğusunda kalan "Kurak Bölge", aralık ile mart ayları arasındaki kuzeydoğu musonundan daha mütevazı ve düzensiz yağış alır; bu da yılın geri kalanında kuraklık koşullarının yaşanmasına yol açar.
Sri Lanka'nın Hidrografyası
Merkez Yaylaların yüksek yamaçlarından kaynaklanan nehirler, adanın her yönündeki kıyılara doğru ışınsal bir akarsu ağı çizerek dökülür. Bu sistemin en büyük istisnası ve adanın en uzun nehri olan 335 kilometrelik Mahaweli Nehri'dir; yaylaların batısından doğup dolambaçlı bir yay çizerek adanın kurak kuzeydoğusundaki Trincomalee Körfezi'ne ulaşır.
Kurak Bölge'deki mevsimlik akışları ve taşkınları depolamak amacıyla MÖ 3. yüzyıldan itibaren geliştirilen antik basamaklı gölet ve kanal sistemi ("wewa"), geleneksel sulu çeltik tarımının temelini oluşturmuştur. Binlerce yıldır işlevini koruyan yaklaşık 18.000 yapay gölet, hem yer altı suyu seviyesini dengeler hem de kurak dönemlerde tarımın sürmesini güvenceye alır.
Sri Lanka: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Sri Lanka, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: Sinhalaca, Tamilce.