Panama
Panama, Kuzey ve Güney Amerika kıtalarını birbirine bağlayan, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus'u ise birbirinden ayıran dar ve kıvrımlı bir kara köprüsü (kıstak) üzerinde kuruludur. Batıda Kosta Rika, doğuda Kolombiya ile komşudur. Ülkenin en dar ve alçak kesiminde inşa edilen Panama Kanalı, küresel deniz ticaretinin en stratejik boğazlarından biri olarak işlev görür. Doğudaki Kolombiya sınırını kapatan Darién Boşluğu (Tapón del Darién) ise yol geçit vermeyen balta girmemiş yağmur ormanları ve bataklıklarıyla iki kıta arasındaki tek karayolu kopukluğunu oluşturur.
Panama'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülkenin omurgasını batıda Kosta Rika sınırından başlayarak uzanan volkanik Cordillera Central dağ kuşağı oluşturur. Ülkenin zirvesi, bu kütle üzerinde 3.474 metreye ulaşan uykudaki tabakalı volkan Volcán Barú'dur; zirvesinden açık günlerde aynı anda hem Pasifik hem de Karayip denizi ufku seçilebilir.
Orta kesime doğru dağlar alçalarak yerini kanalın geçtiği 100 metrenin altındaki dalgalı tepelere ve eyer şeklindeki kıstak eşiğine bırakır.
Doğuya ilerledikçe topoğrafya yeniden yükselerek Darién Sıradağları'na ve San Blas kıyı tepelerine dönüşür; aşırı nemli ve dik bu coğrafya, insan yerleşimini sınırlayan aşılmaz bir doğal duvar meydana getirir.
Kolombiya'dan 3 Kasım 1903'te ayrıldı (daha önce 28 Kasım 1821'de İspanya'dan bağımsızlık kazanıp Gran Kolombiya'ya katılmıştı).
Haritadaki Yeri
Panama: İklim ve Sular
Panama'da İklim
Panama bütünüyle sıcak ve nemli tropikal iklim kuşağındadır; sıcaklıklar yıl boyunca 24 ila 32 derece arasında hemen hemen sabit kalır. İklimin ritmini yağış rejimi tayin eder: Mayıs ile aralık arasındaki sekiz aylık yağışlı mevsimde muson benzeri sağanaklar görülür.
Karayip yamacı yıl boyu nemli ticaret rüzgarlarını doğrudan karşıladığı için yılda 3.000 milimetrenin üzerinde yağış alır ve belirgin bir kurak mevsim tanımaz.
Pasifik yamacı ise ocak ile nisan arasında dağların siperinde kalarak belirgin bir kurak döneme girer; başkent Panama Şehri dahil olmak üzere nüfusun büyük kısmı bu daha kuru Pasifik eteğinde toplanmıştır.
Panama'nın Hidrografyası
Merkezi dağ omurgası ülkeyi iki ayrı su toplama havzasına ayırır; dağların denize yakınlığı nedeniyle beş yüzü aşkın akarsu genellikle kısa, eğimli ve hızlı akışlıdır. Karayip tarafının en kritik nehri olan Chagres, Gatún Barajı ile setlenerek 1913'te insan yapımı Gatún Gölü'nü oluşturmuştur.
Panama Kanalı'nın gemi geçiş havuzlarını yerçekimiyle besleyen tatlı suyun tamamı Chagres havzası ve Gatún Gölü rezervuarından karşılandığı için nehrin debisi doğrudan küresel ticaretin sürekliliğini belirler.
Pasifik tarafında ise ülkenin en uzun nehri olan Chucunaque ve onun birleştiği devasa debili Tuira Nehri, Darién bölgesinin vahşi yağmur ormanlarının sularını toplayarak San Miguel Körfezi'ne dökülür.
Panama: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Panama, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: İspanyolca.
