Guatemala
Guatemala, Orta Amerika kıstağının en kalabalık ülkesidir; kuzey ve batıda Meksika, doğuda Belize, güneydoğuda ise Honduras ve El Salvador ile çevrilidir. Güneybatıda Büyük Okyanus'a geniş bir kıyıyla açılırken, doğuda Honduras Körfezi üzerinden dar bir Karayip çıkışına sahiptir. Antik Maya uygarlığının beşiği olan ülke, kıstağın en sarp ve yüksek dağlık kütlelerini barındırır. Nüfus ve ekonomik faaliyetler ağırlıklı olarak volkanik yaylalarda toplanırken, kuzeydeki bakir orman ovaları tarihsel Maya kalıntılarına ev sahipliği yapar.
Guatemala'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke arazisi üç belirgin yer şekli kuşağına ayrılır. Güneyde Kokos levhasının dalma zonuna paralel uzanan Sierra Madre de Chiapas kuşağı, Orta Amerika'nın en yüksek noktası olan 4.220 metrelik Tajumulco Yanardağı dahil olmak üzere otuzdan fazla volkana ev sahipliği yapar. Bu kuşakta, 84 bin yıl önceki süper patlamanın oluşturduğu kalderada yer alan ve 340 metre derinliğiyle bölgenin en derin su kütlesi olan Atitlán Gölü yer alır.
İç kesimde, Kuzey Amerika ve Karayip levhalarının sınırını çizen Motagua ve Polochic fay vadileri boyunca kristalen kireçtaşı kütlesi Cuchumatanes Sıradağları yükselir.
Kuzey kesimi ise Meksika'nın Yucatán Yarımadası ile bütünleşen Petén kireçtaşı platosudur; ortalama 200 metreyi aşmayan bu dalgalı karstik ova, yoğun yağmur ormanlarıyla kaplıdır ve yüzey akışından büyük ölçüde yoksundur.
15 Eylül 1821'de İspanya'dan bağımsız oldu (ortak Orta Amerika bildirgesiyle).
Haritadaki Yeri
Guatemala: İklim ve Sular
Guatemala'da İklim
Enlemden ziyade dikey yükselti basamakları iklimi şekillendirir. Pasifik kıyı düzlüğü ile Petén yağmur ormanları, yıl boyu 30 dereceyi aşan sıcaklıkların ve yüksek nemin hüküm sürdüğü sıcak kuşaktadır (tierra caliente).
Nüfusun ve kahve üretiminin yoğunlaştığı 1.500 ila 2.500 metre arasındaki orta yaylalar, sıcaklığın yıl boyunca 15 ila 25 derece arasında seyrettiği ılıman bir yayla iklimine (tierra templada) sahiptir.
Cuchumatanes ve volkanik dorukların yer aldığı 3.000 metrenin üzerindeki yaylalarda (tierra fría) kış aylarında don olayları ve sert soğuklar yaşanır; doğudaki Motagua Vadisi gibi dağ ardı ceplerinde ise yağış gölgesi sebebiyle kaktüslü yarı kurak yerel iklimler görülür.
Guatemala'nın Hidrografyası
Tektonik fay oluğunu takip eden 480 kilometrelik Motagua Nehri, batı yaylalarından doğup doğuya doğru akarak Karayip Denizi'ne ulaşır ve ülkenin en uzun iç akarsu omurgasını oluşturur.
Kuzeydoğuda Polochic Nehri, Guatemala'nın en büyük doğal su kütlesi olan 589 kilometrekarelik Izabal Gölü'nü besler; gölün suları kanyon benzeri Río Dulce boğazından geçerek Karayip'e boşalır.
Kuzeydeki Petén ormanlarının sularını toplayan Pasión ve Salinas nehirleri birleşerek Usumacinta Nehri'ni meydana getirir; Meksika sınırını çizerek Meksika Körfezi'ne dökülen bu nehir, Orta Amerika'nın hacimce en büyük akarsu ağlarından biridir.
Guatemala: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Guatemala, Başkanlık cumhuriyeti yapısına sahiptir. Resmî dil: İspanyolca.
