Belize
Belize, Orta Amerika'nın Karayip kıyısında, Yucatán Yarımadası'nın güney kökünde yer alan kompakt bir kıyı ülkesidir. Bölgede resmi dili İngilizce olan tek devlettir; bu kültürel kimlik, 1973'e kadar Britanya Hondurası adını taşıyıp 1981'e kadar Birleşik Krallık idaresinde kalmış olmasından kaynaklanır. Ülke arazisinin büyük bölümü yoğun tropikal yağmur ormanlarıyla kaplıdır. Nüfus yoğunluğu bölge ortalamasının oldukça altındadır ve yerleşimler ağırlıklı olarak Karayip kıyı şeridi ile nehir vadilerinde toplanmıştır.
Belize'nin Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke topoğrafyası iki farklı jeolojik yapıya ayrılır. Güneyde yükselen Maya Dağları, 1.124 metrelik Doyle's Delight doruğuyla ülkenin en yüksek alanını oluşturur. Paleozoik döneme ait granit ve metamorfik şistlerden oluşan bu dağ kütlesi, Orta Amerika'nın en yaşlı kara parçalarındandır ve asidik, geçirimsiz toprak yapısıyla çevresinden ayrışır.
Ülkenin kuzeyi ve kıyı kuşağı ise Mezozoyik ve Tersiyer tortullardan oluşan alçak, düz bir kireçtaşı arazisidir; burada mağaralar, düdenler ve sulak bataklıklar yaygındır.
Kıyı açıklarında boylu boyunca uzanan Belize Bariyer Resifi, yaklaşık 300 kilometrelik uzunluğuyla Avustralya'daki Büyük Set Resifi'nin ardından dünyanın en uzun ikinci kesintisiz mercan resif sistemidir. Bu resif üzerinde yer alan Büyük Mavi Delik, buzul çağında oluşmuş karstik bir mağara tavanının çöküp deniz suları altında kalmasıyla meydana gelen 300 metreyi aşkın çapa sahip anıtsal bir sualtı obruğudur.
21 Eylül 1981'de Birleşik Krallık'tan bağımsız oldu.
Haritadaki Yeri
Belize: İklim ve Sular
Belize'de İklim
Belize'de ticaret rüzgarlarının yönlendirdiği sıcak ve nemli bir tropikal iklim egemendir. Yıl genelinde mayıs ile kasım arası bol yağışlı bir döneme sahne olurken, aralık-nisan arası görece daha kuru geçer.
Topoğrafya yağış dağılımını doğrudan belirler: Maya Dağları'nın Karayip'ten gelen rüzgarlara açık doğu ve güney yamaçları yılda 4.000 milimetreyi aşan orografik yağış alırken, kuzeydeki alçak düzlüklerde bu miktar yarı yarıya azalır.
Ülke, haziran ile kasım ayları arasında Karayip Denizi'nde oluşan tropikal siklon ve kasırgaların etki alanında yer alır; alçak kıyı şeridi fırtına kabarmalarına karşı oldukça kırılgandır.
Belize'nin Hidrografyası
Ülkenin en önemli akarsu omurgası, Guatemala sınırından doğup doğuya doğru 290 kilometre aktıktan sonra Karayip Denizi'ne dökülen Belize Nehri'dir. Nehir havzası, tarih boyunca maun tomruklarının taşındığı ve bugün tarımsal yerleşimlerin yoğunlaştığı en işlek vadidir.
Kuzeyde Meksika ile sınırı çizen Rio Hondo ve güneyde Guatemala sınırını oluşturan Sarstoon Nehri diğer başlıca sınır aşan akarsulardır.
Kireçtaşı yapının egemen olduğu iç platolarda ise yağmur suları yüzeyde akmak yerine yeraltına süzülerek Caves Branch gibi geniş yeraltı nehirlerini ve karstik mağaralardaki su yollarını besler.
Belize: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Belize, Parlamenter monarşi (İngiliz Milletler Topluluğu krallığı) yapısına sahiptir. Resmî dil: İngilizce.
