Bangladeş
Güney Asya'nın doğu ucunda, Bengal Körfezi'nin kuzey kıyısına oturan Bangladeş; batı, kuzey ve doğuda Hindistan, güneydoğuda ise kısa bir hat boyunca Myanmar ile çevrilidir. Ülke neredeyse bütünüyle, Himalayalardan süzülen devasa nehir sistemlerinin taşıdığı alüvyonlarla oluşmuş, deniz seviyesine çok yakın engin bir taşkın ovası niteliğindedir. Dünyanın nüfus yoğunluğu en yüksek ülkelerinden biri olan Bangladeş'te yaşam, suyun ritmine sıkı sıkıya bağlıdır. Başkent Dakka'nın da yer aldığı merkezi alüvyal düzlükler, son derece verimli çeltik tarlalarını barındırırken; suların yükseldiği ve çekildiği dönemler hem tarımsal üretimi hem de toplumsal yerleşim dokusunu temelden belirler.
Bangladeş'in Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülke yüzölçümünün yaklaşık yüzde sekseni, yaklaşık 105.000 kilometrekarelik yayılımıyla gezegenin en büyük delta sistemini oluşturan Bengal Havzası'nın çöküntü düzlüklerinden meydana gelir. Kıyı kesiminde denizden yüksekliği yalnızca birkaç metreyi bulan bu bataklık ve delta topraklarının güneybatısında, Bengal kaplanına da ev sahipliği yapan dünyanın en geniş kesintisiz mangrov ekosistemi Sundarbans uzanır.
Düz ve tekdüze delta arazisinin tek istisnası, güneydoğuda Myanmar sınırına paralel uzanan Chittagong Tepeleri'dir. Kıvrılmış kumtaşı ve şeyl katmanlarının oluşturduğu 200 ila 1.000 metre rakımlı bu ormanlık sırtlar kuşağında yer alan yaklaşık 1.063 metrelik Saka Haphong zirvesi, ülkenin en yüksek noktasıdır.
26 Mart 1971'de Pakistan'dan bağımsızlığını ilan etti (Bangladeş Kurtuluş Savaşı).
Haritadaki Yeri
Bangladeş: İklim ve Sular
Bangladeş'te İklim
Yıl boyu yüksek sıcaklıkların egemen olduğu ülkede yaşamı tropikal muson döngüsü yönetir. Haziran ile eylül ayları arasındaki güneybatı musonu, Hint Okyanusu'ndan taşıdığı muazzam nemi boşaltarak yıllık yağışın yüzde seksenini bu döneme yığar. Nehir debilerinin kabarması ve sığ yataklardan taşmasıyla her yıl ülke topraklarının üçte biri sular altında kalır; bu taşkınlar felaketlere yol açabildiği gibi tarlalara taze ve verimli silt tabakaları da kazandırır.
Mevsim geçişlerinde, özellikle nisan-mayıs ve ekim-kasım aylarında Bengal Körfezi'nde oluşan tropikal siklonlar kıyı şeridini vurur. Körfezin kuzeye doğru daralan huni biçimli yapısı, fırtınanın kabarttığı deniz suyunu metrelerce yükselterek alçak kıyı yerleşimlerinde ve açık deniz adacıklarında şiddetli su baskınlarına neden olur.
Bangladeş'in Hidrografyası
Bangladeş'in akarsu ağının omurgasını üç ana nehir damarı belirler: Ülkeye batıdan giren Ganj burada Padma, kuzeyden inen Brahmaputra ise Jamuna adını alır. Bu iki devasa su kütlesi Goalanda yakınlarında birleştikten sonra güneydoğudan gelen Meghna ile kucaklaşarak genişleyen nehir ağızlarıyla Bengal Körfezi'ne dökülür.
Ana kollardan ayrılan ve birbirine bağlanan yüzlerce dağıtım kanalı, ülkeyi adeta dev bir su labirentine çevirir. Karayolu ulaşımının güç olduğu taşkın düzlüklerinde bu nehirler hem ana taşımacılık arterlerini meydana getirir hem de ülkenin zengin tatlı su balıkçılığını besler. Doğu tepeliklerinden inen ve hızlı akışıyla bilinen Karnaphuli Nehri ise ülkenin en büyük liman kenti Chittagong'u denize bağlar.
Bangladeş: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Bangladeş, Parlamenter cumhuriyet yapısına sahiptir. Resmî dil: Bengalce.
