Kanada
Kanada, 9.984.670 kilometrekarelik yüzölçümüyle Rusya'dan sonra dünyanın en geniş ikinci ülkesidir. Toprakları doğuda Atlas, batıda Büyük ve kuzeyde Arktik Okyanusu ile kuşatılmıştır. Bu engin coğrafyaya karşın nüfus son derece dengesiz dağılmıştır. Sert kış şartları ve donmuş topraklar nedeniyle nüfusun ezici çoğunluğu, Amerika Birleşik Devletleri sınırına paralel uzanan birkaç yüz kilometrelik dar güney şeridinde yaşar; kuzeye uzanan milyonlarca kilometrekarelik arazi ise seyrek yerleşimli bir tayga ve tundra kuşağından ibarettir.
Kanada'nın Yeryüzü Şekilleri ve Coğrafi Konumu
Ülkenin doğu ve orta kesimini, Hudson Körfezi çevresinde geniş bir yay çizen Kanada Kalkanı şekillendirir. Milyarlarca yıllık Prekambriyen kayaçlardan oluşan bu aşınmış plato, Pleistosen buzul çağlarında kalın buz örtüleri tarafından kazınarak düzleştirilmiş; geride sayısız göl çanağı, bataklık ve hidroelektrik potansiyeli yüksek nehirler bırakmıştır.
Batı kesiminde topoğrafya hızla dikleşir. Pasifik Kordilyerası'nın doğu kolunu oluşturan Kayalık Dağlar, Alberta ile British Columbia sınırı boyunca uzanır ve en yüksek noktasına 3.954 metrelik Mount Robson ile erişir.
Ülkenin doruk noktası ise çok daha kuzeybatıda, Alaska sınırındaki Saint Elias Sıradağları'nda yükselen 5.959 metrelik Mount Logan'dır. Bu dağ kütlesi, Pasifik kıyısındaki aktif levha hareketlerinin yükselttiği buzullarla kaplı devasa bir kordilyera kuşağının parçasıdır.
Federasyon 1 Temmuz 1867'de kuruldu; tam bağımsızlık kademeli (1931 Westminster, 1982 Kanada Yasası).
Haritadaki Yeri
Kanada: İklim ve Sular
Kanada'da İklim
Kıta ölçeğindeki genişlik ve hava kütlelerine açık geniş koridorlar Kanada genelinde büyük bir iklim çeşitliliği yaratır. Sıcak Pasifik akıntılarının etkisindeki British Columbia kıyıları, bol yağışlı ve kışları ılıman geçen bir okyanusal iklime sahiptir.
Kayalık Dağlar'ın gerisinde uzanan iç bozkırlarda (Prairieler) kışların dondurucu, yazların sıcak geçtiği sert bir karasal iklim egemendir. Burada kış ortasında dağlardan inerken ısınıp kuruyan (fön) Chinook rüzgarları, sıcaklığı birkaç saat içinde onlarca derece yükselterek karları hızla eritebilir.
Kuzeye ilerledikçe iğne yapraklı boreal ormanlar yerini ağaçsız tundraya bırakır; zemin metrelerce derinliğe kadar yıl boyu donmuş halde kalan permafrost tabakasıyla kaplanır.
Kanada'nın Hidrografyası
Buzulların aşındırdığı zemin yapısı sayesinde Kanada, dünyada göl yüzeyi alanı en geniş ülkedir. Güneydoğuda Amerika Birleşik Devletleri ile paylaşılan Büyük Göller sistemi, sularını Saint Lawrence Nehri vasıtasıyla Atlas Okyanusu'na aktararak kıta içine dev bir deniz yolu koridoru açar.
Kuzey kesiminde ise Büyük Köle Gölü'nden doğan Mackenzie Nehri, Arktik Okyanusu'na yönelir ve yaklaşık 1.738 kilometrelik ana yatağıyla ülkenin en uzun akarsu sistemini oluşturur.
Toprakların merkezinde dev bir deniz kulağı gibi açılan Hudson Körfezi, Kanada topraklarının üçte birinden fazlasını toplayan devasa bir su toplama havzasının merkezidir.
Kanada: Yönetim ve Nüfus
Yönetim Biçimi ve Statüsü
Kanada, Federal parlamenter monarşi (İngiliz Milletler Topluluğu krallığı) yapısına sahiptir. Resmî dil: İngilizce, Fransızca.
