Depreme Hazırlık Rehberi

Evde ve iş yerinde gardırop, kitaplık, vitrin ve buzdolabı gibi ağır eşyaları mutlaka L-braket ya da çelik açılı vidalarla doğrudan taşıyıcı duvara sabitle. Vida alçıpanda kalmamalı, arkasındaki betona ya da tuğlaya ulaşmalı. Yatağının hemen yanına ya da başucuna ağır çerçeve, ayna ve düşebilecek cam eşya koyma. Dolap kapaklarına, sarsıntıda açılmalarını önleyen çocuk kilidi tak.

Depremden sonra arama kurtarma ve yardım ekiplerinin bölgenin her yerine ulaşması 72 saati bulabilir. Bu sürede ailenin kimseye muhtaç kalmadan idare edebilmesi için çanta hazır olsun ve çıkış kapısına yakın bir yerde dursun. Çantayı taşıyamayacağın kadar ağırlaştırma; sırtta taşınan, rahat bir çanta seç.

Deprem anında cep telefonu şebekeleri aşırı yüklenir ve tıkanır. Ailenle nerede buluşacağını önceden kararlaştırmak paniği ve karmaşayı önler. AFAD her mahalle için bir acil toplanma alanı belirlemiştir. Seninkini e-Devlet'ten öğren, sonra ailenle birlikte gidip yerinde gör. Şehir dışında yaşayan bir akrabanı herkesin haber vereceği ortak kişi olarak seç; şehir içindeki hatlar kesilse bile herkes haberini ona ulaştırabilir.

Binanın zemin katında dükkân ya da otopark açmak için kolon kesilip kesilmediğini kontrol et. Bodrumdaki nem ve paslanma izlerine bir inşaat mühendisi baksın. Bina 2000 yılından önce yapıldıysa depreme dayanıklılığını ölçen bir performans analizi yaptır. Evini Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) güvencesine al.

Sarsıntıda ayakta durmaya çalışma; güçlü bir sarsıntı insanı kolayca savurabilir. Hemen sağlam bir masa, baza ya da koltuğun yanına geç ve yere ÇÖK; AFAD buna eşyanın yanında hayat üçgeni oluşturmak der. Bir elinle başını ve enseni KAPAN, öbür elinle o sabit eşyaya TUTUN. Tutunmak seni düşmekten korur; sarsıntı eşyayı kaydırırsa onunla birlikte hareket eder, korunduğun yerde kalırsın.

Binanın en zayıf yeri merdiven boşluklarıdır; sarsıntıda ilk kırılan ve çöken yerler merdiven sahanlıklarıdır. Asansör, halatı koparsa ya da elektrik kesilirse boşluğa düşebilir veya iki kat arasında kalabilir. Balkondan atlamak ağır yaralanmayla ya da ölümle sonuçlanır. Deprem araştırmaları, yaralanmaların önemli bir bölümünün sarsıntı sürerken yerinden kalkıp hareket eden insanlarda, çoğunlukla düşme ve tökezleme yüzünden olduğunu gösteriyor. Sarsıntı tamamen durana kadar olduğun güvenli yerde kal.

Ne yapman gerektiği, sarsıntıya nerede yakalandığına göre değişir.

Sarsıntı durur durmaz sakin ol ve yanındakilerin durumuna bak. Gaz kokusu olmasa bile ocakları söndür; ana doğal gaz vanasını, elektrik panosundaki ana şalteri ve su sayacının vanasını kapat. Kibrit, çakmak ya da mum asla yakma; telefonunun fenerini ya da pilli bir el feneri kullan. Gaz kaçağı varsa elektrik düğmelerini kesinlikle açıp kapatma; çıkan kıvılcım patlamaya yol açabilir.

Kırık camlara ve dökülen sıvalara basmamak için sağlam tabanlı ayakkabılarını giy. Hazırladığın afet çantasını sırtına al; merdivenleri koşmadan, tırabzana tutunarak in. Binadan çıkınca cephelerden hemen uzaklaş ve sokak aralarında bekleme. Daha önce e-Devlet'ten öğrendiğin mahalle toplanma alanına yürüyerek git.

Afet bölgesinde herkes aynı anda sesli arama yapmaya çalışınca baz istasyonları çöker ve enkaz altında yardım bekleyenler 112'ye ulaşamaz. Durumunu, önceden seçtiğin şehir dışındaki kişiye ve yakınlarına kısa mesajla ya da bir mesajlaşma uygulamasıyla tek seferde bildir: "İyiyim." Telefon hatlarını hayati acil durumlar için boş bırak.

Büyük bir depremden sonra fay üzerindeki gerilim yeniden dengelenene kadar yüzlerce artçı sarsıntı olur. Ana depremde hafif hasar görmüş bir kolon ya da kiriş, küçük bir artçıda bile tamamen çökebilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın denetim ekipleri "hasarsız" raporu vermedikçe, eşya almak ya da dinlenmek için bile hasarlı bir binaya kesinlikle girme.